• 1. pro juventute «Foshnja jonë» albanais – français «Notre bébé» de pro juventute shqip – frengjisht
  • 2. Chers parents L’arrivée d’un enfant apporte beaucoup de joies, mais aussiTable des matières son lot de changements et de questions. Les parents qui vivent loin de leur patrie risquent de se trouver confrontés à Soutien dans la vie quotidienne4/5 des incertitudes d’autant plus grandes qu’ils doivent faire face à des habitudes, une langue et un environnement qui ne leurAllaitement ou alimentation au biberon 6/7 sont pas familiers; de plus, ils n’ont souvent pas auprès d’euxPleurs 8/9 des parents ou des proches qui peuvent les aider dans leur vie Sommeil10/11 quotidienne. Soins12/13Santé14/15 Cette brochure contient quelques informations de base qui,Passage à l’alimentation solide16-19 nous l’espérons, vous permettront d’entrer plus facilement dans votre rôle de parents. Ecrite en deux langues pour éviter Premières dents20/21 les problèmes de compréhension, elle veut vous encouragerDéveloppement corporel 22/23 à partir à la rencontre de votre nouvel environnement et à Jeu et jouets24/25 vous familiariser avec lui. Il est toutefois précieux de préserver Langue 26/27 aussi des traditions et rituels de votre pays d’origine: ce sontMaladie28/29 eux qui, jour après jour, apportent force, courage et sécurité à toute la famille.Accidents30-33Accueil extra-familial de l’enfant 34/35 Nous souhaitons que cette brochure vous aide à vous sentir Impressum 36 bien en Suisse. 2
  • 3. Të dashur prindër Të jesh prind, si për nënën edhe për babanë është një de-Pasqyra e përmbajtjes tyrë, e cila përpos gëzimit të madh sjell me vete edhe pyetje si dhe e ndryshon jeten.Nëse një fëmijë nuk vjen në jetë nëPërkrahja në përditshmërinë familjare4/5 atdheun e prindërve të tij, pasiguritë janë nën këto rrethana shumë më të mëdha.Zakonet e jetesës dhe gjuha janë tëDhënja e gjirit ose të ushqyerit me shishe 6/7 huaja, rrethi i besueshëm mungon, me këte edhe të afërmitQarja8/9 dhe miqtë, të cilët në përditshmërinë me foshnjen tuaj do të Gjumi10/11 mund të ju ndihmonin.Ushqimi dhe kujdesi12/13Kujdesi shëndetësor14/15 Kjo broshurë me informacionet bazë do të ju ndihmojë juve,Kalimi në ushqim qull16-19 që të forconi rrolin tuaj si prind. Teksti në dy gjuhë ua lehtë- son mirëkuptimin dhe ju jep kurajo ti bëni hapat e parë dheDhëmbët e parë 20/21 të fitoni besimin ngadalë në rrethin e ri . Njëkohësisht është e Zhvillimi trupor 22/23 rëndësishme, që në një masë të caktuar ti ruani traditat dhe Dhëmbët e parë 24/25 ritualet tuaja. Ato i japin tërë familjes tuaj me kalimin e ditëve Gjuha26/27 dhe viteve, fuqi, qëndrueshmëri dhe siguri.Sëmundja 28/29 Ne shpresojmë, që kjo broshurë t’ ju ndihmojë ju dhe familjesAksidenti30-33 suaj, që te ne, në Zvicër të ndiheni mirë. Kujdesi për fëmijën jashtë familjes34/35Dëftues botimi363
  • 4. Soutien dans la vie quotidienne Centre de puériculture Pédiatre L’infirmière puéricultrice vous fournira diverses informations sur les Le/la pédiatre examine régulièrement votre enfant et répond à bébés et les enfants en bas âge (développement, soins, alimentation, vos questions concernant sa santé, que ce soit à titre préventif éducation, sommeil, allaitement, nouveau rôle de parents, etc.). Cette ou en cas de maladie. S’il n’existe aucun(e) pédiatre sur votre spécialiste de la petite enfance a suivi une formation complémentairelieu de domicile, vous pouvez vous adresser à votre médecin de de deux ans après obtention de son diplôme d’infirmière. famille. Le premier contrôle devrait avoir lieu à 1 mois au plustard. Les consultations médicales et les séjours à l’hôpital sont Il est généralement possible de se rendre dans les centres de puéricul-payants; ils sont couverts par l’assurance-maladie obligatoire, ture sans rendez-vous. Ces centres disposent également d’une perma-raison pour laquelle vous devez affilier votre bébé à une caisse- nence téléphonique et proposent des visites à domicile. La consulta- maladie au plus tard trois mois après sa naissance. tion est gratuite. Les infirmières puéricultrices sont tenues au secret de fonction: elles ne fournissent des renseignements ni à la commune ni Problèmes de langue à la police des étrangers. Les problèmes de langue rendent souvent la communication dif-ficile. Utilisez une personne en qui vous avez confiance commeinterprète lors de discussions importantes ou renseignez-voussur les offres de traduction existantes. 4
  • 5. Përkrahja në përditshmërinë familjare Këshilla për nëna dhe etërMjeku për fëmijë Këshilldhënësja për nëna është specialiste në fushën e zhvillimit,Për kontrollin preventiv të rregullt të fëmijës, për raste të përkujdesjes, ushqyerjes dhe edukimit të foshnjes dhe fëmijëve të sëmundjes dhe për të gjitha pyetjet në lidhje me këtë është vegjël. Arsimi i saj profesional bazë është infermiere medicinale për kompetent mjeku për fëmijë. Nëse në vendbanimin tuaj nuk ka fëmijë si dhe një studim dy vjeçar pasdiplomik. mjek për fëmijë, drejtohuni te mjeku juaj i shtëpisë. Kontrolli i parë duhet të bëhet më së largu pas një muaji. Prindërit marrin përgjegjje në pyetjet rreth gjumit, dhënjes së gjirit, nëÇdo konsultim mjekësor dhe çdo vizitë në spital kushton, dhe do situata të reja si prind etj. ose mund të informohen për ofertat dhetë llogaritet nga sigurimi shëndetësor obligativ. qendrat të tjera udhëheqëse profesionale. Për ate duhet që foshnja juaj të jetë e lajmëruar në një sigurim Shumica e këshillimoreve për nëna dhe etër mund të vizitohen pa pa- shëndetësor, më së voni tre muaj pas lindjes. ralajmërim. Gjithashtu ju ofrohen edhe këshilla përmes telefonit dhe vizita në shtëpi. Këshilla është falas dhe e lidhur me ruajtjen e sekretit. Pengesat gjuhësore Ajo nuk jep kurrfarë informatash as komunës as policisë për të huaj.Pengesat gjuhësore shpesh herë e pengojnë mirëkuptimin. Për këtë ju, për biseda të rëndësishme merreni me vete një person të besueshëm si përkthyes, ose pyetni për përkthyesit që ju ofrohen .5
  • 6. Allaitement ou alimentation au biberon Allaitement Contraception Au cours des 6 premiers mois de sa vie, le lait maternel est la Il est possible de tomber enceinte même en allaitant. C’est pourquoi meilleure nourriture pour votre bébé. Il contient tous les nutriments il est recommandé de prévoir un moyen de contraception rapidement essentiels, renforce les défenses immunitaires et contribue à préveniraprès la naissance. Demandez conseil à votre gynécologue lors du les allergies. C’est pourquoi il n’est pas nécessaire de donner à votre premier contrôle qui suit la naissance de votre enfant (env. 6 semaines enfant un complément durant ces premiers mois.après l’accouchement). Vous pouvez également obtenir des informa- tions auprès de la Fondation suisse pour la santé sexuelle et reproduc- Alimentation de la mère tive: www.plan-s.ch/tél. 021 661 22 33. Tout ce que vous consommez est transmis à votre enfant par Alimentation au biberon l’allaitement. De ce fait, évitez l’alcool et le tabac et ne prenez des Si vous voulez ou devez nourrir votre enfant au biberon, ne vous médicaments qu’avec l’accord de votre médecin. Veillez à une ali- sentez en aucun cas coupable: vous pouvez lui offrir chaleur et mentation saine et équilibrée et buvez beaucoup, p. ex. de l’eau du sécurité aussi sans l’allaiter. Pour le choix du lait en poudre, demandez robinet ou des infusions. Idéalement, un verre supplémentaire lors de les conseils d’une infirmière puéricultrice ou d’un magasin spécialisé chaque tétée. et évitez d’en essayer trop (échantillons). Le bébé ne supporte le lait entier qu’à partir de 7-8 mois. Conseils en matière d’allaitement Si vous avez des difficultés avec l’allaitement ou des questionsMesures d’hygiène concernant le tire-lait ou le sevrage, une conseillère en allaitement,Durant les premières semaines de vie de l’enfant, faites bouillir le bi- une sage-femme, une infirmière puéricultrice ou votre pédiatreberon et la tétine tous les deux à trois jours. N’utilisez pas de produit à pourront vous aider. Vous trouverez d’autres informations relatives à vaisselle pour laver le biberon. Une fois préparé, le lait peut être entre- l’allaitement et au post partum dans la brochure «Etre enceinte, deve-posé au frigo durant 24 heures au maximum. Le lait pour nourrisson nir mère» de la Fédération suisse des sages-femmes. Elle est traduite qui est resté durant plusieurs heures à température ambiante ne doit en de nombreuses langues. plus être utilisé. 6
  • 7. Dhënja e gjirit ose të ushqyerit me shishe Dhënja e gjirit Mbrojtja nga shtatzanija e padëshiruar Qumështi i nënës, në gjashtë muajt e parë është ushqimi më i mirë Edhe nënat që japin gji, mund të mbeten shtatzënë. Prandaj, mbrojtja për foshnjën tuaj. Ai përmban të gjitha materjet e rëndësishme ushqy- me kohë nga shtatëzanija e padëshiruar është e rekomandueshme. In- ese jetësore, forcon imunitetin trupor dhe ndihmon në parandaliminformohuni, që në kontrollën e parë gjinekologjike pas lindjes, diku pas e alergjive. Kështu që zëvendësimi i qumështit të nënës me ushqimegjashtë javësh. Këshilla ju jep edhe Themelata zvicrane për shëndetin plotësuese në muajt e parë të jetës është i panevojshëm.seksual dhe reprodukues: www.plan-s.ch/Tel.021 661 22 33Të ushqyerit e nënësTë ushqyerit me shishe Gjithçka, që ju si nënë merrni gjatë të ushqyerit, ia përcillni foshnjësNëse e vendosni ose jeni të detyruar që foshnjen tuaj t’a ushqeni me tuaj gjatë dhënjes së gjirit. Prandaj duhet ti shmangeni alkoholit dheshishe, nuk ka pse ta ngarkoni vehten me ndjenja faji. Ngrohtësinë duhanit, dhe përdorni medikamente vetëm atëherë, kur jua këshillontrupore dhe sigurinë mund t`ia dhuroni fëmijës tuaj edhe nëse s`i mjeku juaj. Kujdesuni për të marrë ushqim të shëndoshë dhe me masëjepni gji.Këshillohuni nga këshillueset për nëna ose në shitoret e të caktuar dhe pini mjaftueshëm, p.sh ujë nga ujësjellësi ose çaj bliri specializuara në lidhje me preparatet e qumështit, si dhe shmageni dhe çaj mali. Është mirë, për çdo dhënje gjiri të pini një gotë më shumë. përdorimin e mostrave të shumta provuese. Qumështin e yndyrshëm foshnja guxon t’a konsumojë pasi ti ketë mbushur 8 muaj. Këshilla për dhënjen e gjirit Nëse keni vështirësi me dhënjen e gjirit ose nëse keni pyetje për Higjena ndërprejen e dhënjes së gjirit si dhe shkarkimin e gjirit me pompë, nëNë javët e para të jetës së fëmijës suaj, zijeni shishen dhe biberonin këtë drejtim ju ndihmon këshilldhënësja për dhënjen e gjirit, mamia,çdo të dytën ose të tretën ditë. Për larjen e shishes mos përdorni këshilldhënësja për nëna ose mjeku/mjekja për fëmijë. Informata tëdetergjente për larje. Ushqimet e përgatitura me qumësht, mund t’i tjera për dhënjen e gjirit dhe për lehona, i gjeni në broshurën “Të jeshruani në frigorifer më së shumti 24 orë para përdorimit. Ushqimi për shtatzënë – të jesh nënë” të Shoqatës zvicerane të mamive. Ate mund foshnje i cili qëndron me orë të tëra në temperaturë të dhomës, nuk ta gjeni në gjuhë të shumta.guxon të përdorët më. 7
  • 8. Pleurs Pas de pleurs sans raison Demander de l’aide Les bébés pleurent pour les raisons les plus diverses: une position in- Laissez votre enfant en lieu sûr, allez dans une autre pièce durant un confortable, la faim, des flatulences, des langes pleins, la fatigue, des moment et essayez de vous calmer. sens trop stimulés, une brusque peur, une maladie ou des douleurs. Adressez-vous à une personne qui vous est proche ou appelez votre Calmer son enfant pédiatre, l’infirmière puéricultrice ou l’hôpital le plus proche (24 Parfois, un enfant se calme rien qu’en sentant votre proximité, lorsque heures sur 24). vous le prenez dans vos bras, lui donnez à manger, le câlinez ou lui parlez doucement. Pour le calmer, vous pouvez également essayer deNe jamais secouer l’enfant! lui donner une lolette, de le masser doucement, de le bercer, de le Ne secouez jamais votre enfant! promener ou de le baigner.Vous mettriez sa vie en danger.Désespoir Les enfants qui pleurent constamment peuvent plonger leurs parents dans le désespoir en leur prenant leur sommeil et leurs forces. Si vous ne supportez plus les pleurs de votre enfant, demandez de l’aide! 8
  • 9. Qarja Nuk ka qarje pa arsyeKërko ndihmë Ka arsye të ndryshme, pse foshnja qanë; ndoshta nga një pozitë jo eVendoseni fëmijën tuaj në një vend të sigurtë, shkoni për një moment rehatshme e trupit, uria, gazra në bark, pelenen të mbushur, në një dhomë tjetër dhe tentoni të qetësoheni. Drejtohuni një përsoni lodhja, shqisat tepër të ngacmuara, frikësim i papritur, nga sëmurja për ju të besueshëm ose telefononi te mjeku, te këshilldhënësja, në ose dhimbjet.shtëpinë e shëndetit më të afërt ose në telefonin urgjent për prindër(Ditë e natë). Qetësimi Nga njëherë foshnja qetësohet, nëse e ndjenë afërsinë, nëse merret Shkundje jo në dorë, nëse i shuhët uria, nëse ledhatohët ose në mënyrë të qetë i Mos e shkundni foshnjën tuaj kurrë! flitet. Edhe një biberon, një masazh e lehtë, një përkundje, një shëtit- Kjo mund të jetë rrezik për jetën e foshnjës tuaj. je ose një larje mund të sjellin deri te qetësimi i foshnjës.Dëshprimi Të qajturit pandërprerë e fëmijëve, mundë t’i dëshpërojnë prindërit, ua prishin gjumin dhe ua humbin fuqinë. Nëse të qarit e foshnjes bëhet për ju i padurueshëm, atëherë kërkoni ndihmë.9
  • 10. SommeilPour apprendre à dormir, il faut du tempsTempérature de la pièceLa capacité à différencier le jour et la nuit et à dormir toute la nuit se Veillez à ce que la pièce où l’enfant dort ne soit pas surchauffée (tem-développe petit à petit et différemment chez chaque enfant. Durant pérature idéale: entre 18 et 20 degrés) et bien aérée.les premiers mois, il est normal que le bébé se réveille durant la nuit.Profitez de ses siestes durant la journée pour vous reposer. Si lesUn rythme régulierproblèmes de sommeil de votre enfant vous pèsent, parlez-en à votrePour qu’il passe ses nuits, votre enfant a besoin d’un rythme régulierpédiatre ou à l’infirmière puéricultrice.dans le déroulement de sa journée. Passez donc progressivement à des heures fixes pour les repas et le sommeil dès ses 2 mois. TerminezPosition pour dormir la journée, après un dernier repas au sein ou au biberon, par un rituelPour dormir, posez votre enfant sur le dos. N’utilisez pas d’oreiller, undu coucher (p. ex. une chanson pour l’endormir).drap suffit. 10
  • 11. Gjumi Të mësuarit e gjumit lypë kohë Temperatura e dhomës Aftësitë për të dalluar ditën nga nata, si dhe gjumi pa ndërprerje, tërë Kujdesuni që dhoma e gjumit të mos jetë tepër e nxehtë natën zhvillohët dalngadalë dhe te secili fëmijë ndryshe. Zgjimi natën (temeratura ideale është 18 – 20 °C) si dhe të jetë mirë e ajrosur. në muajt e parë të jetës është normal. Kur, fëmija juaj gjatë ditës flen, shfrytëzojeni kohën për çlodhjen tuaj. Nëse mënyra e gjumit të Rrjedha e zakonshme e ditës fëmijës tuaj bëhet për ju ngarkesë, pyetni mjekun ose këshilldhënësenPër gjumin e pa ndërprerë gjatë natës, është i rëndësishëm një tuaj për këshillë. ritëm ditor.Prej muajit të tretë përmbajuni me kujdes kohërave të rre-gullta te pirjes dhe vënjes në gjumë.Pas ushqimit të fundit nga shishja Pozita e gjumitose dhënjes gji, përfundojeni ditën me një ritual qetësues gjumëvënës Vendoseni foshnjën tuaj të flejë në shpinë.(psh.një këngë për natën e mirë). Mos përdorni jastëk,një shami mjafton.11
  • 12. SoinsSe répartir les soinsMassagesLa mère et le père peuvent tous deux apprendre à soigner leurLa plupart des bébés apprécient l’effet apaisant d’un massage. Si vousnourrisson. En donnant les soins à leur enfant, les pères peuventne savez pas comment masser votre bébé, renseignez-vous auprès decontribuer à décharger la mère durant les premières semaines votre infirmière puéricultrice ou de votre sage-femme sur les cours departiculièrement pénibles. massage pour bébés. Les changesLes changes sont davantage qu’un simple changement de couches:c’est là une occasion de jouer avec votre bébé, de le caresser, de luiparler. Il est préférable de changer avant les repas les enfants quirégurgitent après avoir bu. Pour nettoyer votre bébé, il vous suffitd’utiliser de l’eau chaude et un peu d’huile. Le bainDu point de vue de l’hygiène, il suffit de baigner votre bébé une foispar semaine. Durant la première année, il est préférable de renonceraux produits pour le bain et au shampooing. 12
  • 13. 37°C✗✗Shampoo BathMbrojtja dhe kujdesi Ndajeni së bashku kujdesin për fëmijënMasazhi Kujdesin për foshnjën mund t’a mësojnë nëna dhe babai sëShumica e foshnjeve e shijojnë ndikimin e një masazhi qëtësues. bashku. Pikërisht për përkujdesjen ndaj fëmijës babai mundëtNëse jeni të pa sigurtë, se si mund t’i bëni foshnjës suaj masazh, të ndihmojë, që në veçanti t’i përballojnë ditët e para tëpyetni këshilldhënësen tuaj ose maminë, për një kurs të mundshëm mundimshme. masazhi për foshnje.Mbështjellja Mbështjellja është shumë më tepër se ndërrimi i pelenës. Është një mundësi që të luani me foshnjen, që t’a ledhatoni, dhe të flisni me te. Fëmijën që mbas pirjes vjell, ndrrojeni më së miri para se t’a ushqeni. Për pastrim mjafton uji i ngrohët dhe pak vaj.Larja Sipas parashikimeve higjenike mjafton që foshnja të lahët një herë në javë. Në vitin e parë të jetës duhet t’i shmangeni përdorimit të shamponeve si dhe gjësendeve të ngjashme shtesë.13
  • 14. SantéFumerHabillementPar respect pour votre enfant, vous devriez éviter de fumer dans Nous avons tendance à habiller trop chaudement les nourrissons.l’appartement: la fumée passive augmente le risque de maladies des Si votre enfant s’énerve ou qu’il pleurniche, il a peut-être trop chaud.voies respiratoires et des infections des oreilles et des yeux. Evitez Vérifiez la température de son corps en lui touchant la nuque.également les lieux enfumés lorsque vous êtes à l’extérieur. Le grand airLes allergies alimentaires Pour grandir et se développer, votre enfant a besoin de sortir au grandIl existe des mesures préventives pour diminuer le risque d’allergies. air. Une promenade quotidienne est bénéfique également pour lesParmi celles-ci, on compte l’allaitement, le lait en poudre hypoaller- parents et vous permet de bouger, de faire ensemble de nouvellesgénique (qui remplace le lait maternel) et l’introduction progressiveexpériences et de nouer des contacts.d’aliments. Demandez conseil à votre infirmière puéricultrice ouvotre pédiatre, particulièrement si vous ou/et votre partenaireLe soleilsouffrez d’allergies.La peau fragile de votre bébé doit être particulièrement bien pro- tégée des rayons du soleil. Les enfants de moins d’une année neAllergies de la peau devraient jamais être exposés directement au soleil. Restez à l’ombrePour éviter les allergies de la peau, lavez les vêtements du bébé avec et protégez votre enfant par des vêtements légers. Couvrez sa têteun peu de poudre à lessive et sans adoucissant. Les habits neufs d’un chapeau à large bord et mettez-lui éventuellement une paire dedoivent toujours être lavés avant d’être portés. lunettes à soleil. VaccinsLes voyagesRenseignez-vous assez tôt auprès de votre pédiatre sur les vaccins Avant d’entreprendre un long voyage (en voiture ou en avion), de-conseillés actuellement. Les premiers vaccins sont possibles dès 1 mois. mandez conseil à votre pédiatre ou à votre infirmière puéricultrice.14
  • 15. ✗ SOFT Detergjente për larje Detergjent zbutësKujdesi shëndetësor Pirja e duhanitVeshja Në shenjë kujdesi për fëmijën tuaj, në banesë nuk duhet të pihet Foshnjet shpesh i veshim shumë trash. Fëmija juaj është i shqetësuar duhani. Pirja e duhanit e rritë rrezikun e sëmundjeve të organeveose qanë, ai ndoshta ka të nxehtë. Kontrollojeni nxehtësinë e trupit të të frymëmarrjes dhe infektimin e veshëve dhe të syve. Shmangunifëmijës suaj në qafën e tij. edhe vendeve jashtë shtëpisë, ku pihet shumë duhani.Ajri i pastër Alergjia nga gjërat ushqimoreQë të rritet dhe zhvillohet, një fëmijë ka nevojë për shumë ajër të Ekzistojnë masa parandaluese të cilat e zbusin rrezikun nga alergjia.pastër. Një shëtitje e përditëshme ju bënë mirë edhe prindërve, atyre Këtu bënë pjesë dhënja e gjirit, qumështi për foshnje tepëralergjike përveç lëvizjes ju sjell përvoja të reja si dhe kontakte të përbashkëta. (zëvendësim i qumështit të nënës) si dhe, dhënja e ushqimit hap pas hapi. Në raste të tilla kërkoni këshilla nga këshilldhënësja ose mjeku Dielli i juaj, në veçanti nëse edhe ju si prind jeni të prekur nga alergjia.Lëkura e ndieshme e foshnjës duhët patjetër të mbrohet nga rrezete diellit. Fëmijët të cilët nuk e kanë mbushur ende një vit, nuk duhet Alergjia e lëkurës asnjëherë t’i ekspozohen në mënyrë direkte rrezeve të diellit. Mbajeni Mbrojtje nga alergjia e lëkurës ofron larja e rrobave të foshnjës, fëmijën tuaj nën hije dhe mbrojeni ate me rroba të lehta. Mbrojtja e vetëm me pak detergjent rrobash, pa zbutës. Rrobat e blera, të kokës me një kapuç dielli, me rreth të gjërë dhe eventualisht syze reja, duhet të lahen gjithmonë para se të vishen.dielli është mjaft me rëndësi.VaksinimiUdhëtimi Informohuni me kohë nga mjeku i juaj për fëmijë mbi vaksinat Para një udhëtimi të gjatë (me veturë, ose aeroplan) këshillohuni mbrojtëse që këshillohen sot. Vaksinat e para janë të mundshme qëme mjekun ose me këshilldhënësen e fëmijës tuaj. nga muaji i dytë i jetës.15
  • 16. Passage à l’alimentation solideLes purées de légumesPréparer à l’avanceDès le 6e mois, l’un des repas lactés peut être progressivementLes repas peuvent être préparés pour deux jours et conservés au frigoremplacé par une purée. Pour ce faire, vous pouvez utiliser desou, pour une plus longue durée, au congélateur.légumes cuits comme des carottes, des courgettes, du fenouil oude la courge et compléter par des pommes de terre ou un peu de Purée de fruitscéréales (millet, riz).Un mois environ après l’introduction des purées de légumes, vous pouvez remplacer un deuxième repas lacté par une purée de fruitsPréparation(banane, pomme ou poire). Il est possible de compléter ce repas parCuisez les légumes à feu doux, sans sel ni épices. Avant de la donnerdes céréales (millet, riz).au bébé, vous pouvez ajouter à la purée une petite cuillère d’huilevégétale.Hygiène Lavez toujours soigneusement les légumes et les fruits avant de lesAdaptation en douceurpréparer.Ne faites pas goûter à votre enfant trop d’aliments nouveaux à lafois: une adaptation par étapes aux différents aliments est particu-lièrement importante pour le système digestif et pour la préventiond’éventuelles allergies alimentaires. Commencez par exemple pardes carottes et des pommes de terre et changez de légume au boutde cinq à sept jours. Si votre enfant refuse un aliment, faites-le lui ànouveau goûter le jour suivant. La nourriture doit être un plaisir etnon une contrainte. 16
  • 17. Kalimi në ushqim qull Qull perimesh Ushqimi i parapërgatitur Që nga muaji i 6, gjiri ose shishja mund të zëvendësohen ngadalë me Ushqimet mund të parapërgatiten edhe për dy ditë në vijim dhe qull. Për këtë janë të përshtatshme perimet e ziera dhe të shtypura ato të ruhën në frigorifer ose të ngrihen për një kohë më të gjatë. si karrota, kungujt e vegjël, maraj (fenkel), kungull, të plotësuara me patate ose me pak drith (mel, oriz).Qull frutash Një muaj, pasi që keni filluar të ushqyerit me qull perimesh, çdo Përgatitjatë dytën dhënjen të gjirit ose qumështit me shishe mund t’a Perimet duhët të zihen me kujdes dhe të përgatiten pa kripë dhe zëvendësoni me një qull frutash. Janë të përshtatshme frutat si: pa erëza. Pak para ngrënjes, qullit mund t’i shtohët një lugë e banane, molla ose dardha, të cilave mund t’u shtohen drithra vogël vaj bimësh kualitativ.(mel, oriz).Përshtatja e ngadalshme Higjena Mos provoni shumë gjëra për një herë. Përshtatja hap pas hapi në us-Para përgatitjes pemët dhe perimet duhët gjithnji të pastrohen me hqime të ndryshme është me rëndësi të veçantë për sistemin e tretjeskujdes. dhe për parandalimin e alergjive të mundshme. Filloni p.sh. me karro- ta dhe patate dhe zëvendësoni këto mbas pesë deri në shtatë ditë me perime të reja. Nëse njërën nga këto fëmija juaj e refuzon, provoni të nesërmen edhe një herë. Të ngrënit do të duhej të sjellë kënaqësi dhe jo të bëhet me detyrim.17
  • 18. Jaune d’œuf et viande Manger avec les parentsA partir de 7 mois environ, vous pouvez ajouter une à deux fois par Plus votre enfant grandit, moins vous avez besoin de réduire sa nour-semaine un peu de viande en purée ou un jaune d’œuf cuit au repas riture en purée ou de la couper en petits morceaux. A partir d’unede votre enfant. Ces deux aliments sont en effet riches en fer. année environ, il n’aura plus besoin d’alimentation pour bébés; ilpréférera alors manger avec vous.Purée de céréalesA partir de 7-8 mois, vous pouvez remplacer un autre de ses repas Sevragelactés par une purée de céréales. Les repas de votre bébé pourraientSi vous devez ou voulez sevrer votre bébé, il est préférable d’en parlermaintenant se présenter comme suit: sein ou biberon le matin, trois assez tôt avec votre infirmière puéricultrice ou votre conseillère enpurées (une de légumes, une de fruits et une de céréales) durant la allaitement.journée, puis, éventuellement, à nouveau le sein ou le biberon le soir,avant le rituel du coucher. BoissonsDurant la journée, votre enfant peut boire de l’eau du robinet ou destisanes non sucrées (pas de thé noir ou vert, ni de thé froid). Il peutpasser du biberon à la tasse après 1 an. 18
  • 19. E verdha e vezës dhe mishi Ngrënja në tavolinë - me prindër Nga muaji i shtatë, qullit të perimeve mund t’i shtohët një deri Sa më i rritur të jetë fëmija juaj aq më pak është e nevojshme dy herë në javë edhe pak mish ose e verdha e vezës së zier.ushqimi të bëhet qull ose të shtypet. Nga fundi i vitit të parë të Që të dyja janë furnizues të rëndësishëm me hekur. jetës, fëmija juaj nuk ka më nevojë për ushqim special për foshnje, pormë me qejf do të ushqehej bashkë me ju. Qull drithrash Nga muaji i tetë, një e ushqyer me gji ose me shishe, mund tëNdërpreja e gjirit zëvendësohet me një qull drithrash. Një të ushqyer i një diteNëse foshnjes suaj dëshironi, ose jeni të detyruar t’ia ndërpreni mund të dukej si vijon: në mëngjes dhënje gji ose ushqim megjirin, është e nevojshme që sa më herët të këshilloheni nga shishe – gjatë ditës të ndara, një me perime – pemë – qull drithi, këshilldhënësja për nëna, apo këshilldhënsja për dhënjen e gjirit. dhe para gjumit eventualisht dhënje gjiri ose ushqim me shishe.Pirja Gjatë ditës fëmijes suaj mund t’i jepni ujë nga ujësjellsi ose çaj pa sheqer (jo çaj të zi ose çaj të gjelbërt dhe jo çaj të ftohtë). Pas dymbëdhjetë muajsh është i preferueshëm kalimi nga shishja në tas.19
  • 20. Premières dentsLa première dentSucreLa percée de la première dent, qui survient généralement après 6Les caries proviennent principalement d’une consommation fréquentemois, est un événement important. Il se peut que votre enfant dorme de repas, d’en-cas et de boissons sucrés. Evitez donc de donner desmal, soit agité et grincheux ou fasse de la fièvre à ce moment-là.sucreries, des boissons sucrées comme le sirop, le coca, le thé et laContactez votre pédiatre en cas de fièvre persistante ou élevée ou en tisane instantanés (y compris thé froid) ou le jus de fruit à votrecas de mauvais état général de votre enfant.enfant. L’eau du robinet est la boisson la plus désaltérante qui soitpour accompagner sa purée ou calmer sa soif lorsqu’il fait chaud.DouleursNe trempez jamais la lolette de votre enfant dans le miel ou le sucre.Pour soulager votre enfant, faites-lui sucer un anneau en caoutchoucsorti du frigo. Il existe aussi des gels dentaires sans sucre qui soulagent Dents casséesla douleur, mais lui en mettre trop souvent est mauvais pour sa santé.Les dommages subis par les dents de lait peuvent se répercuter sur lesdents définitives même si celles-ci ne sont pas encore sorties.Hygiène dentaireConsultez donc immédiatement votre pédiatre ou dentiste si uneIl est très important de soigner les dents de lait de votre enfant. Endent de lait (ou une couronne) se casse. C’est en effet lui/elle seul(e)effet, celles-ci doivent rester en bon état pour qu’il puisse croquer qui peut décider si un traitement s’impose.ses aliments et apprendre à parler sans problème. Commencez dèsl’apparition de la première dent: brossez-lui les dents de préférence lesoir, après son dernier repas. Utilisez pour ce faire une brosse à dentsouple pour enfants sur laquelle vous mettrez un petit pois de denti-frice au fluor pour enfants. 20
  • 21. Dhëmbët e parë Dhëmbi i parë Hiqni dorë nga ëmbëlsirat Dalja e dhëmbit të parë pason në pjesën e dytë të vitit të parë tëShijimi i shpeshtë i ushqimit me përmbajtje të sheqerit si dhe pijeve jetës dhe është një ngjarje me rëndësi. Është e mundur gjatë kohësqë përmbajnë sheqer,është shkaktari kryesor i kariesit. Ëmbëlsirat së daljes së dhëmbit, që fëmija flenë më keq, është i shqetësuar, dhe lëngjet me përmbajtje sheqeri, si: sirupi, kola, çaj i gatshëm qan ose ka temperaturë. Kontaktoni mjekun për fëmijë, nëse fëmija ( çaj i ftohtë) dhe lëngjet e pemëve, duhët pra të shmangen. Gjatë juaj ka temperaturë të lartë për disa ditë me rradhë, ose dhe gjendje temperaturave të larta ose si zëvendësim gjatë marrjes së ushqimit të përgjithshme të keqe.uji i ujësjellësit, është më i miri për shuajtjen e etjes. Biberoni nuk duhet asnjë herë të lyhet me mjaltë ose me sheqer. Ndihmë gjatë dhimbjeve (kur dalin dhëmbët) Rrathët për kafshim, të ftofur në frigorifer, ndihmojnë për zbutjen Lëndimi i dhëmbëve e dhimbjeve. Substanca për dhëmbë pa sheqer (Gjele), të cilat Lëndimi i dhëmbëve të qumështit (si p.sh. thyerja e kurorës së lehtësojnë daljen e dhëmbëve duhët të përdoren me kujdes. dhëmbit, ose thyerja e dhëmbit) mundë të shkaktojnë dëmtimin Përdorimi në masë të tepruar nuk është i shëndetshëm. e dhëmbëve që akoma nuk kanë dalë. Për këtë duhët që për çdo lëndim të dhëmbit të lajmrohet menjëherë mjeku i fëmijëve, ose Pastrimi i dhëmbëve mjeku i dhëmbëve. Se a është një trajtim i nevojshëm apo jo, mundet Kujdesi për dhëmbët e qumshtit është shumë me rëndësi, që ato tëtë vendosë vetëm mjeku. mbeten të shëndoshë dhe fëmija juaj pa probleme të përtypë ushqi- min dhe të mësoi të flasë. Me paraqitjen e dhëmbit të parë filloni me pastrimin e dhëmbëve.Fëmijës suaj më së miri lajani dhëmbët në mbrëmje, ose pas ushqimit të fundit. Për këtë përdoreni një furçë të butë dhëmbësh dhe një pikë pastë (sa kokrra e bizeles), për dhëmbët e fëmijëve me përmbajtje fluori. 21
  • 22. Développement physiqueL’apprentissage par le mouvement Premiers pasPour se développer physiquement et mentalement, votre enfant a Il est plus facile de faire ses premiers pas sans souliers: marcher piedsbesoin de mouvement. Donnez-lui par conséquent la possibilité de nus fortifie la musculature des pieds. Si le sol est trop froid, l’enfantbouger, ce aussi bien chez vous qu’à l’extérieur: au début, il peutpeut porter des chaussettes antidérapantes.rester couché par terre, par exemple sur une couverture chaude et Youpala, trotteurmoelleuse; après quelques mois, il apprendra à se tourner, puis à Votre enfant n’a pas besoin d’appareils tels que Youpala ou trot-ramper, aller à quatre pattes, se lever et marcher. teur pour apprendre à marcher: ces appareils gênent au contraire son développement. Ils sont mauvais pour les hanches et peuventPorte-bébés entraîner des chutes dangereuses, si bien que certains pays les inter-Les porte-bébés sont très pratiques pour faire des promenades, des disent.excursions, les courses ou le ménage; pendant que le bébé apprécied’être contre ses parents, ces derniers ont les mains libres pour vaquer Fixer des limitesà leurs occupations. Au cours des six premiers mois de sa vie, portezLe fait d’intervenir sans arrêt et de tout interdire à un enfant l’empêchetoujours votre bébé avec le visage contre vous: vous évitez ainsi de lede faire des progrès et des expériences. Mais il doit tout de même app-soumettre à de trop nombreuses stimulations. rendre qu’il n’a pas le droit de faire certaines choses. Un «non» clair et ferme sera souvent nécessaire: avec le temps, votre enfant apprendraDéplacement à quatre pattespourquoi il n’a pas l‘autorisation de faire telle ou telle chose.Avec les premières tentatives de marche à quatre pattes débutepour l’enfant – mais aussi pour vous – une période passionnante! Battre son enfantL’appartement tout entier se transforme en place de jeu. Pots de Ne battez jamais votre enfant: en lui donnant des coups, vous nefleurs, armoires et tiroirs: il veut tout découvrir. Il est dès lors conseillé l’éduquez pas, mais ne provoquez que tristesse, déception, découra-de mettre à l’abri les objets précieux ou dangereux. gement et peur. 22
  • 23. Zhvillimi trupor Mësimi gjatë levizjesHapat e parë Si për zhvillimin mendor ashtu edhe trupor, levizja e lloj-llojshme në Mësimi për të ecur arrihet më së miri pa këpucë. Ecja zbathur e banesë dhe në natyrë është shumë e rëndësishme. Jepni fëmijës suaj ndihmon zhvillimin e muskulaturës së këmbëve. Është dyshemeja mundësi të mjaftueshme për të lëvizur. Për fillim mund të shtrihet një e ftohët, fëmijes mund t’i mbathen çorape me shputë të butë ose shtrojë e nxehtë në dysheme, pas disa muajsh ai mund të mësoi të çorape që nuk rrëshqasin. rrutullohet, të ecë barkas, të çohet dhe të ecë.Jo mjete ndihmëse për ecje Mjetet ndihmëse për bartje Mos përdorni mjete ndihmëse për ecje. Ata pengojnë fëmijën në Për shetitje,piknike, për kryerjen e pazarit ose gjatë kryerjes së punëvezhvillimin e tijë, bile ato janë të ndaluara në shtete të tjera. Ato i të shtëpisë, shamitë për bartje janë shumë të përshtatshme. Për derisa ngarkojnë ijet pa nevojë dhe mund të shkaktojnë rrëzime të rrezikshme. fëmija e shijon kontaktin e trupit, prindërit i kanë të dyja duart e lira. Në vitin e parë të jetës, barteni fëmijën tuaj gjithmonë me fytyrë tëVendosja e kufijve kthyer nga trupi i juaj. Kështu e pengoni ndikimin e ngacmimit tëNdalimet e shpeshta e pengojnë fëmijën në marrjen e përvojave të tepërt të shqisave.rëndësishme për té. Është e natyrshme që fëmija duhet të mësojë,sepse disa gjëra të caktuara nuk duhet ti bëjë. Një “jo” konsekuente Ecja barkasdhe e caktuar do të jetë përherë e domosdoshme. Me kohë fëmija Me tentimin e parë të ecjes barkas fillon një periudhë me shqetësime juaj do të mësojë pse nuk guxon të bëjë diçka. si për fëmijën tuaj, ashtu edhe për ju! E gjithë banesa bëhet një vend loje – secila saksi lulesh, secili dollap, secila fiokë (raft) tërheqë për Jo rrahjes zbulim. Preferohet që gjërat e çmueshme ose të rrezikshme të siguro- Mos e rrahni kurrë fëmijën tuaj: Rrahja nuk është mënyrë e edukimit, hen ose të largohen. përkundrazi i bënë fëmijët të pikëlluar, të zhgënjyer, shpresëhumburdhe frikacak. 23
  • 24. Jeu et jouetsApprendre en jouant JouetsLa meilleure façon de préparer votre enfant à l’avenir est de le laisserLes bébés n’ont pas besoin de beaucoup de jouets: une boîte àbeaucoup jouer durant les premières années de sa vie. En s’amusantmusique, un mobile coloré, une poupée en tissu, un lange en tissuavec son propre corps, divers jouets et matériaux ainsi qu’avec et un animal en bois, par exemple, leur suffisent. Comme les bébésd’autres petits, les enfants apprennent en effet à longueur de journée. mettent les objets à la bouche pour les découvrir, il est important queces jouets soient de couleur inaltérable et exempts de toute substanceLes senstoxique, qu’ils n’aient pas de bord tranchant, qu’ils soient incassablesVotre bébé découvre le monde qui l’entoure avec ses oreilles, ses et lavables, et qu’ils ne soient pas trop petits.yeux, son nez, sa bouche, ses mains, ses pieds et sa peau. Il joueavec ses mains et ses pieds, attrape tout ce qui se trouve à sa portéeDes jouets qui ne coûtent rienpour le mettre à la bouche. C’est ainsi qu’il se familiarise avec le son, Plus tard, vous pourrez par exemple mettre des objets dans une boîtel’apparence, l’odeur, le goût et la texture des choses, et qu’il apprendet les en ressortir, les jeter et les reprendre, les cacher et les chercher.à les différencier les unes des autres. Des ustensiles ménagers tels que cannettes, boîtes, pots ou récipientsStimulationssont idéaux pour cela. Votre enfant s’intéressera de plus en plus à ceLes enfants en bas âge se fatiguent vite. Observez si votre bébé se que vous faites. Il prendra par exemple plaisir à manipuler des cuillèresfrotte les yeux ou détourne le regard, si l’expression de son visageet des casseroles.change, s’il est agité, pleure, etc. Un enfant a besoin de stimulation,mais aussi de beaucoup de temps pour se concentrer sur quelqueContacts avec d’autres enfantschose ou se reposer de ses activités. Très tôt déjà, les enfants ont besoin les uns des autres pour faire desexpériences et apprendre de nouvelles choses ensemble. Dès sonTélévisionplus jeune âge, donnez à votre enfant beaucoup de possibilités de seLa télévision est nuisible pour les enfants en bas âge: ils sont sub- retrouver avec d’autres enfants.mergés par les nombreuses images qu’ils voient, n’arrivent pas à les«digérer» et encore moins à en apprendre quelque chose. 24
  • 25. Lojërat dhe lodrat Mësimi gjatë lojës Lodrat Përgatitja më e mirë për jetë e fëmijës suaj në vitin e parë të jetës, Foshnjeve ju nevoiten vetëm pak lodra, si p.sh. një kuti për muzikë, është të luaj sa më shumë, sepse loja do të thotë mësim. Duke luajturlodra të varura me fije me ngjyra, një kukull nga shtofi, një pelenë me trupin e vet, me lodra të ndryshme, me materiale dhe me fëmijështofi, një kafshë prej druri. Në fillim është me rëndësi lodrat të kenë të tjerë, fëmjët gjatë tërë ditës mësojnë. ngjyra të vërteta, që nuk thyhen, të mos jenë të mbrehta, të mundtë lahen dhe jo shumë të vogla, sepse çdo gjë studiohet me gojë. Shqisa Me veshë, sy, hundë, gojë, duar, këmbë dhe me lëkurë fëmija juaj Lodrat që nuk kushtojnë përjeton gjithshka që e rrethon. Ai luan me gishtat dhe këmbët e Të futën mbrenda dhe të nxirren jashtë, të hidhen dhe të merren, veta, merr çdo gjë që mundë të arrijë dhe i futë në gojë. Në këtëtë mshifen dhe të kërkohen, të shtrihen dhe të mblidhen janë lojëra mënyrë mëson se si tingëllojnë gjërat, si duken, t’i nuhasë, çfarë të cilat vijnë më vonë. Këtu përshtaten për mrekulli sendet që shije kanë, t’i ndjej dhe t’i dallojë. përdorën në shtëpi, si kanoçet, kutitë, vazot dhe sahanat. Fëmijajuaj përherë e më shumë interesohet se si veproni ju. Ndien kënaqësi Ngacmime të shumta për shembull të merret me lugët e tiganet. Fëmijët e vegjël lodhën shpejt. Kini kujdesë në shenjat si fërkimi i syve, shmangia e shiqimit ose ndryshim të shprehjes së syve, shqetësim Fëmijët tjerë qarje etj. Fëmija ka nevojë për stimulim, por edhe për shumë kohë, për Edhe fëmijët shumë të vegjël kan nevojë për njëri tjetrin, që në lojë tu marrë me diçka në mënyrë të thelluar dhe që “nga puna e tij” të të krijojnë përvoja dhe të mësojnë për jetën. Jepni fëmijës suaj çlodhet. mundësinë qysh se i vogël të jetë me fëmijët e tjerë.Televizori Për fëmijët e vegjël, televizori është i dëmshëm. Foshnja juaj do të jetë me këtë rast i stërngarkuar nga përshtypjet e shumta. Këto ai nuk mundet t’i përpunojë, e aspak të mësojë prej tyre. 25
  • 26. LangueLangue maternelleL’apprentissage du françaisParlez votre langue maternelle à votre enfant dès sa naissance. En La meilleure façon pour l’enfant d’apprendre la langue de l’endroit oùeffet, mieux un enfant parle sa langue maternelle, plus il lui sera facile il vit est le contact avec d’autres enfants.d’apprendre d’autres langues. Dites-lui comment s’appellent les objetsqui l’entourent, chantez-lui des chansons, lisez-lui des comptines ouCours de français pour mamansregardez des livres d’images ensemble. Vous pouvez emprunter des Il existe beaucoup de lieux où les mamans peuvent apprendre le fran-livres gratuitement, en français et dans votre langue maternelle, dans çais en compagnie de leurs enfants ou pendant que leurs enfants sontles bibliothèques. gardés sur place. Ces cours les familiarisent aussi avec les habitudes et conditions de vie de leur pays d’accueil et leur permettent de nouerBilinguismedes contacts avec d’autres mères.Lorsque les parents parlent deux langues différentes, chacun nedevrait en utiliser qu’une seule avec l’enfant, de manière à ce que lapersonne et la langue qu’elle parle forment un tout pour lui. Ne vousfaites pas de souci si votre enfant met plus longtemps que les autrespour s’exprimer dans les deux langues: apprendre deux langues à lafois demande plus de temps que d’en apprendre une seule, c’est toutà fait normal. 26
  • 27. Gjuha Gjuha e nënës Mësuarja frengjisht Që nga lindja është e nevojshme të flisni me fëmijën tuaj nëMë së shpejti dhe më së miri fëmija juaj e mëson gjuhën e gjuhën e nënës, sepse sa më mirë fëmija e përvetëson gjuhën e nënës rrethit duke pasur kontakt me fëmijët tjerë. aq më lehtë i mëson edhe gjuhët tjera. Emëroni gjërat qe e rrethojnë, këndojini këngë, tregoni poezi ose shikoni së bashku libraKurset e frengjishtes për nëna me fotografi. Librat me fotografi (në gjuhën gjermane ose në gjuhën Në shumë vende ofrohen kurse të gjuhës frengjish për nëna, tuaj amtare) mund t’i huazoni në biblotekë falas. ku mund t’i kenë edhe fëmijët pranë vetes, ose është e organizuar mbikëqyrja e tyre.Në këto kurse do të mundësohet edhe fitimi i Të rritesh me dy gjuhëbesimit për rrethanat dhe zakonet e këtushme të jetës Nëse prindërit flasin dy gjuhë të ndryshme të nënës, duhët që si dhe do të njiheni me nëna të tjera. secili prind të flasë me fëmijën vetëm një gjuhë, në mënyrë që fëmija, personin dhe gjuhën t’a përjetojë si një tërësi. Mos u shqetësoni nëse fëmijës suaj i nevoitet shumë kohë për të pasur mundësi që të shprehët në të dyja gjuhët. Për dy gjuhë nevojitet më shumë kohë, kjo është krejt normale. 27
  • 28. MaladieDéfenses immunitaires RhumeBien que désagréables, les maladies infectieuses (par ex. rhume ouUn rhume peut être le début d’une maladie. Des narines bouchéestoux) sont importantes pour le développement du système immu- empêchent l’enfant de respirer et de se nourrir correctement. Ellesnitaire. Si l’état de votre enfant vous inquiète, prenez tout de suiteinfluencent son état général et peuvent provoquer des otites.contact avec votre pédiatre ou l’hôpital le plus proche (service desurgences).RemèdesN’utilisez des gouttes nasales et des sprays qu’à faible dose et sur uneFièvrecourte durée. Il vaut mieux tout simplement rincer le nez avec uneLa fièvre est une réaction physique normale face aux infections.solution de sérum physiologique (en vente dans les pharmacies et lesJusqu’à 37,5 degrés, la température est considérée comme normale, drogueries). Un oignon cru haché suspendu au-dessus du lit, dans unjusqu’à 38,5 degrés, il s’agit d’une faible fièvre, et au-delà de 38,5petit sachet en tissu, soulage également l’enfant enrhumé.degrés, d’une fièvre. Consultez toujours votre pédiatre avant de don-ner un médicament contre la fièvre à votre enfant; ces médicamentsBesoin d’être entourésont d’ailleurs inutiles si l’enfant a moins de 38,5 degrés de fièvre.Les enfants malades n’ont généralement pas d’appétit, mais il n’y apas de raison de s’en inquiéter. Il faut en revanche leur donner suffi-Prise de la température samment à boire (lait maternel ou biberon, eau ou tisane non sucrée),Mesurez la température d’un petit enfant en lui introduisant dou- en particulier s’ils ont de la fièvre. Et surtout: ils ont besoin de pluscement dans l’anus, sur deux centimètres environ, un thermomètred’attention, de compréhension, de patience, de temps et de présencedigital que vous aurez enduit de vaseline.physique. Précautions à prendreSi votre enfant a de la fièvre, faites-le boire en abondance et veillez àce qu’il ne soit pas trop habillé. 28
  • 29. 38.5°C! Centre de puériculture:Keshillimi i nënave:37.5°C ...................................Médecin: Mjeku: ...................................Sëmundja Forca mbrojtëse (imuniteti) Rrufa Infektimet te bezdisshme (si p.sh rrufa ose kolli) janë të rëndësishmeRrufa mund të jetë fillimi i një sëmundje. Zënja e hundës rëndon për zhvillimin e sistemit mbrojtës (imunitetit) të trupit. Nëse jeni të frymëmarrjen si dhe marrjen e ushqimit. Këto rëndojnë mirëqenjen shqetësuar për gjendjen shëndetësore të fëmijës suaj, merrni kontaktdhe çojnë deri te ndezja e veshit të mesëm. menjëherë me mjekun tuaj për fëmijë ose spitalin më të afërt (24 orë shërbim urgjence).Ndihma për rrufën Pikat dhe spreja për hundë guxon të përdoret vetëm në mënyrë të do- Ethet/Temperatura zuar dhe për një kohë të shkurtë. Më së miri shpërlajeni hundën me Temperatura është një reaksion normal i trupit ndaj infeksionit.tretje fiziologjike (mund të blehen në drogeri dhe barnatore). Poashtu Temperatura normale e trupit është deri 37.5 shkallë, temperatura edhe një qepë e prerë dhe e vendosur në një konsiderohet e ngritur deri në 38.5 shkallë, kurse ethet nga 38.5 qese shtofi, e varur pranë shtratit, sjellë lehtësim. shkallë. Medikamentet për zbritjen e temperaturës janë të arsyeshme të përdoren prej 38.5 shkallë e lartë dhe ato duhët të jepen vetëm në Afërsia dhe ngrohtësia marrveshje me mjekun e fëmijës tuaj.Fëmijët e sëmurë shpesh nuk kanë oreks. Kjo nuk është arsye për shqetësim. E rëndësishme është, veçanërisht kur ka temperatur, Matja e temperaturësfëmija të pijë mjaft (gjirin ose qumësht me shishe, ujë ose çaj pa Meteni temperaturën e fëmijës suaj me termometër digjital në anus.sheqer). Dhe veçanarirsht e rëndësishme është: fëmijët e sëmurë Lyjeni majën e termometrit me një kremë të yndyrshme dhe futeni atë kërkojnë shumë kujdes, mirëkuptim, durim, kohë dhe afërsi të trupit. me kujdesë përafërsisht dy centimetër thellë në zorrë.Ndihma gjatë temperaturës Jepni fëmijës suaj sa më shumë të pijë dhe keni kujdesë të mos jetë shumë nxehtë i mbuluar.29
  • 30. AccidentsGoût de la découverte ElectricitéLes enfants en bas âge veulent tout essayer, généralement en mettantJouer avec les câbles et les prises électriques peut également êtreles choses à la bouche. C’est là un comportement tout à fait normal mortel. Protéger les prises avec des cache-prises (disponibles dans leset très important pour leur développement. Il convient néanmoins de magasins d’électroménager ou les grandes surfaces).fixer certaines limites pour éviter qu’ils se mettent en danger.BrûluresObjets dangereuxLa cuisine comporte beaucoup de sources potentielles de brûluresLes médicaments, l’alcool, les produits de nettoyage, les cosmé-pour les enfants, qui ont vite fait de se blesser avec de l’eau qui bout,tiques, les plantes vénéneuses, les prises, les câbles, les allumettes, de l’huile brûlante ou de la vapeur. Soyez également prudents avec lesles briquets, les sacs en plastique, les outils, les couteaux, les ciseaux, bougies, humidificateurs et liquides chauds (soupes, tisanes, café, lait,etc. peuvent nuire à la santé des tout petits, voire mettre leur vie en etc.)danger. Il faut donc placer ces objets, végétaux et produits hors deleur portée. CigarettesLes cigarettes et les cendriers pleins doivent eux aussi être placés horsd’atteinte. Un enfant en bas âge qui n’avale ne serait-ce qu’un mégotrisque en effet de mourir. 30
  • 31. Aksidenti Shtytja për të zbuluar dhe rreziqetElektriciteti Fëmijët e vegjël duan të zbulojnë çdo gjë dhe fusin shpesh sende Loja me kabllo elektrike dhe me prizë mund të jetë vdekjeprurës. të ndryshme në gojë. Kjo është krejt normale dhe për tu zhvilluarPajisni prizat me pjesë speciale nga plastika, të cilat mund t’i gjeni shumë e rëndësishme. Megjithatë, aty ku ka rrezik duhen vënë edhenë shitoret e paisjeve elektronike. kufij.Rreziqet në kuzhinë Rreziqet Në kuzhinë ekziston rrezik i madh për të pësuar djegje. Me ujë Medikamentet, alkoholi, detergjentet për pastrim, kozmetika, të valë, me vaj të vluar ose me avuj të nxehtë shpejt mund të vijë bimët helmuese, priza dhe kablloja, shkrepsa dhe çakmaku, qesetderi te fatkeqësia. Duhët patur kujdesë të veçantë nga qirinjtë e e plastikës, veglat, thikat, gërshëret etj. janë për fëmijët e vegjël të ndezur, nga avujt dhe nga lëngjet e nxehta (supë, çaj, kafe, rrezikshme për jetën ose të dëmshme për shëndetin, dhe e kanëqumësht etj.). vendin aty ku fëmija nuk mundet t’i kapë.Cigaret Edhe cigaret, si dhe shpuzoret e mbushura duhët të qendrojnë larg duarve të fëmijës. Një bisht i vetëm i cigares, për një fëmijë të vogël, mund të jetë vdekjeprurës, nëse fëmija atë e përbinë. 31
  • 32. Premiers soinsEn cas d’urgenceSi votre enfant s’est brûlé, ne perdez pas de temps à le désha- Il est important que les parents restent calmes et fassent preuvebiller et n’arrachez pas les tissus qui collent à la peau. Tenezd’assurance lorsque leur enfant se blesse ou subit un accident. Ilimmédiatement la partie du corps touché 15 minutes sous l’eau est toutefois souvent difficile d’évaluer la gravité d’une blessure.courante froide et ne mettez ni pommade, ni poudre cicatrisante,En cas de doute, appelez tout de suite votre pédiatre ou l’hôpitalni farine, ni huile de foie de morue ni blanc d’œuf sur la blessure;le plus proche, ou allez-y.recouvrez-la simplement d’un linge propre ou d’une gaze stérileet rendez-vous immédiatement chez le médecin ou à l’hôpital.Appelez le 144 en cas d‘accident. ChutesAppelez le 145 en cas d’intoxication.Ne laissez jamais votre bébé sans surveillance sur le canapé, le lit,la table à langer, etc. L’instant auquel il se retourne et risque detomber arrive soudainement, et généralement plus tôt que prévu. 32
  • 33. Appelez le 144 en cas d‘accident. Numri i urgjencës në përgjithësi: 144 (ndihma e shpejtë e sanitetit). Appelez le 145 en cas d’intoxication. Në rast urgjence për helmim, thirrni në numrin e telefonit 145. Djegiet Në rast urgjence Nëse fëmija juaj ka pësuar djegje, menjëherë mbajeni pjesën e Siguria dhe qetësia e prindërve, është shumë e rëndësishme se djegur të trupit, 15 minuta në ujë të ftohët . Mos humbni kohësi sillen në rast kur fëmija pëson fatkeqësi dhe lëndime. Shpesh duke provuar që t’a çveshëni fëmijën, bëri një dush me ujë të është vështirë të vlerësohet nëse një lëndim është i parrezikshëm ftohtë me rroba veshur. Nëse rrobat janë të ngjitura për plage, apo jo. Në rast dyshimi, menjëhrë duhet telefonuar ose vizituar mos provoni t’ia heqni ato.Mos i vëni mbi plagën e shkaktuar ngamjekun për fëmijë ose spitalin më të afërt. djegja; kremë, pudër për varrë, miell, vaj peshku, të bardhin e vezës, por mbulojeni plagën me një faculetë të pastër ose me njëNë rast të fatkeqësive thërrisni numrin e urgjencës 144. gazë të sterilizuar dhe shkoni menjëherë te mjeku ose në spital. Në rast urgjence për helmim, thirrni në numrin e telefonit 145. Rrëzimi Mos e lini foshnjën tuaj kurrë, pa përkujdesje të shtrirë mbi një minder, shtrat ose mbi tavolinë për ndrrimin e pelenave. Mo- menti kur fëmija juaj rrotullohet dhe mund të bije poshtë vjen papritmas, në të shumtën e rasteve më herët se që ju e prisni. 33
  • 34. Accueil extra-familial de l’enfantOffreConfiance et stabilitéSi vous travaillez ou êtes en formation, vous pouvez confier Une fois que vous avez trouvé une possibilité de garde (publiquevotre enfant à une maman de jour ou à une crèche. Les listes ou privée), veillez à ce que votre enfant puisse se familiariserd’attente pour y obtenir une place sont souvent longues. lentement avec cette nouvelle situation et ses nouvelles per-C’est pourquoi il vaut mieux vous renseigner assez tôt sur les sonnes de référence. Un enfant a besoin de relations stables etpossibilités de garde existantes auprès de votre commune oudignes de confiance pour se sentir en sécurité et pouvoir jouer.de votre infirmière puéricultrice. Mères activesCoûtsDisponible en 12 langues, la brochure gratuite InforMaternité deLes offres d’accueil et de prise en charge publiques sont générale-Travail.Suisse répond à toutes les questions qu’une mère peut sement assez chères. Renseignez-vous auprès de votre commune poser sur ses droits dans la vie professionnelle. Demandez-la às’il est possible d’obtenir un soutien financier.votre infirmière puéricultrice. Tous les enfants sont différents. Chacun se développe à sa manière, à son rythme, selon son caractère. Chacun a quelque chose de particulier ànous apporter. C’est cela justement qui rend les êtres humains si uniques. Donnez à votre enfant le temps et l’attention dont il a besoin pour sedévelopper, soutenez-le dans sa découverte et son apprentissage de la vie. Nous vous souhaitons beaucoup de bonheur avec votre enfant. 34
  • 35. Kujdesi për fëmijën jashtë familjes Oferta Besimi dhe vazhdueshmëria Nëse punoni ose jeni në shkollim, kujdesin e fëmijës tuaj mund Nëse keni gjetur një mundësi për përkujdesjen e fëmijës suaj ta marrin përsipër familjet ditore ose çerdhet e fëmijëve. Shpesh(edhe privat), është më rëndësi fëmijën tuaj t’a mësoni ngadalë duhet pritur gjatë për një vend të lirë, për atë kujdesuni dhe me siatuatën e re dhe personin që do të kujdeset për të. Fëmija, pyetni sa më herët në komunën tuaj ose këshilldhënësen tuaj përqë të ndihet mirë dhe të mund të luaj ka nevojë për përkushtim nëna për mundësitë egzistuese. dhe afërsi të vazhdueshme.Çmimet Nëna e punësuar Ofertat shtetërore për përkujdesje kushtojnë dhe kryesisht janëTë gjitha informatat e rëndësishme mbi të drejtat tuaja në shumë të shtrenjta. Pyetni në komunën tuaj për mundësinë për vendin e punës mund ti gjeni falas në broshurat, të përkthyera mbështetje finaciare.në dymbëdhjetë gjuhë “Info Mutterschaft” von Travail. Suisse.Për këtë pyeteni këshillëdhënësen tuaj për nëna.Fëmijët zhvillohen në mënyra të ndyshme, secili në mënyrën, tempon dhe karakterin e vet. Secili fëmijë sjellë diçka të veçantë me vete. Pikërisht, kjo na bënë neve njerëzve të veçantë. Jepini fëmijës suaj kohë dhe përkushtim, të cilat i nevoiten për zhvillimin e tij, përkraheni ate në përprekjet e tija që ta hulumtojë, zbulojë dhe kuptojë botën që e rrethon.Ne ju dëshirojmë kohë fatlume me fëmijën tuaj. 35
  • 36. pro juventute remercie chaleureusement les institutions suivantes pour le soutien ap- © pro juventute, Zurich, 2007 porté à la réalisation de cette brochure: Adaptation: domaine d’activité Messages aux parents, Office fédéral de la santé publique, section Égalité des chances • Fondation Pfirsichblüten, Meilen avec la collaboration du groupe d’experts Direction: Katharina Wehrli Canton de Bâle-Campagne, Fonds de loterie • IAMANEH Suisse, Bâle • Canton de Berne, Service de Rédaction: Lesly Luff l’intégration • Canton des Grisons, office de la santé publique • Canton de Lucerne, bureau de promotion de Coordination de la production: Katharina Gohl la santé • Canton de Schaffhouse, office de la santé publique • Canton de Schwyz, Fonds de loterie • Canton Traduction: Leme Brahimi/Micheline Hoegger/ de Saint-Gall, service de coordination pour l’intégration • Ville de Berne, «Fonds für Kinder und Jugendliche» Catherine Rossier • Canton de Bâle-Ville, «Integration Basel» • Canton de Thurgovie, office de prévoyance sociale/intégration Correction: Mihrije Kela des étrangères et des étrangers • Ville de Lucerne, fonds social • Ville d’Uster, mairie • Ville de Zurich, service Photo page de couverture: apix, Alex Buschor, Zürich des questions interculturelles • Canton d’Argovie, département de la santé publique • Cantons d’Obwald Illustration, conception: scenografic, Herbert Märki et de Nidwald, service de promotion de la santé et de prévention • Canton d’Appenzell Rhodes-Intérieures, Photos: pro juventute, Messages aux parents/ département de la santé et des affaires sociales scenografic, Lenzburg/apix, Zürich «Notre bébé» a été conçu en collaboration avec l’Association suisse des infirmières Impression: Lenzdruck AG, Niederlenz puéricultrices et le Forum Pédiatrie ambulatoire. Diffusion: Membres du groupe d’experts: Aja Schinzel, infirmière puéricultrice • Ines Tsengas, responsable du projet pro juventute FemmeTische avec les migrantes • Anna Urben, infirmière puéricultrice • Brigitt Ziegler, spécialiste FMH en pédiatrie Bureau de la Suisse romande Place Chauderon 24 Consultation écrite: IAMANEH Suisse (International Association for Maternal and Neonatal Health): Maya 1003 Lausanne Künzler, collaboratrice de projet • Institut Marie Meierhofer pour l’enfance (MMI): Heidi Simoni, psychologue Tél. 021 622 08 10/Fax 021 622 08 11 spécialisée en psychothérapie FSP, directrice de recherche clinique au MMI • Fédération suisse des sages-fem- dep.romand@projuventute.ch mes: Penelope Held, sage-femme • Association des pédiatres zurichois: Thomas Gallmann, spécialiste FMH en pédiatrie, président de l’association • Centre médico-dentaire de l’Université de Zurich: Giorgio Menghini,N° d’article: PUBL-0135 directeur de la station d’épidémiologie orale La brochure «Notre bébé» coûte 2 francs. Elle existe pro juventute dans les langues suivantes (toujours combinées avec La fondation pro juventute s‘engage pour que les enfants et les jeunes vivant en Suisse voient leurs besoinsle français): anglais, albanais, bosniaque/croate/serbe, comblés et leurs droits respectés. Elle intervient en cas d‘urgence, offre des prestations sociales et soutient espagnol, portugais, tamoul, turc. les enfants et les jeunes dans leur développement personnel. pro juventute travaille selon les principes de la Convention de l‘ONU relative aux droits de l‘enfant. Elle fêtera ses 100 ans en 2012. Elle se définit comme une Des versions PDF sont disponibles en plusieurs langues fondation privée, politiquement indépendante et confessionnellement neutre, active dans toute la Suisse.sur le site www.projuventute.ch.Pfirsichblüten-Stiftung
    Please download to view
  • All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
    ...

    Foshnja Jonë

    by agjencia-emagic

    on

    Report

    Download: 0

    Comment: 0

    21,345

    views

    Comments

    Description

    Download Foshnja Jonë

    Transcript

    • 1. pro juventute «Foshnja jonë» albanais – français «Notre bébé» de pro juventute shqip – frengjisht
  • 2. Chers parents L’arrivée d’un enfant apporte beaucoup de joies, mais aussiTable des matières son lot de changements et de questions. Les parents qui vivent loin de leur patrie risquent de se trouver confrontés à Soutien dans la vie quotidienne4/5 des incertitudes d’autant plus grandes qu’ils doivent faire face à des habitudes, une langue et un environnement qui ne leurAllaitement ou alimentation au biberon 6/7 sont pas familiers; de plus, ils n’ont souvent pas auprès d’euxPleurs 8/9 des parents ou des proches qui peuvent les aider dans leur vie Sommeil10/11 quotidienne. Soins12/13Santé14/15 Cette brochure contient quelques informations de base qui,Passage à l’alimentation solide16-19 nous l’espérons, vous permettront d’entrer plus facilement dans votre rôle de parents. Ecrite en deux langues pour éviter Premières dents20/21 les problèmes de compréhension, elle veut vous encouragerDéveloppement corporel 22/23 à partir à la rencontre de votre nouvel environnement et à Jeu et jouets24/25 vous familiariser avec lui. Il est toutefois précieux de préserver Langue 26/27 aussi des traditions et rituels de votre pays d’origine: ce sontMaladie28/29 eux qui, jour après jour, apportent force, courage et sécurité à toute la famille.Accidents30-33Accueil extra-familial de l’enfant 34/35 Nous souhaitons que cette brochure vous aide à vous sentir Impressum 36 bien en Suisse. 2
  • 3. Të dashur prindër Të jesh prind, si për nënën edhe për babanë është një de-Pasqyra e përmbajtjes tyrë, e cila përpos gëzimit të madh sjell me vete edhe pyetje si dhe e ndryshon jeten.Nëse një fëmijë nuk vjen në jetë nëPërkrahja në përditshmërinë familjare4/5 atdheun e prindërve të tij, pasiguritë janë nën këto rrethana shumë më të mëdha.Zakonet e jetesës dhe gjuha janë tëDhënja e gjirit ose të ushqyerit me shishe 6/7 huaja, rrethi i besueshëm mungon, me këte edhe të afërmitQarja8/9 dhe miqtë, të cilët në përditshmërinë me foshnjen tuaj do të Gjumi10/11 mund të ju ndihmonin.Ushqimi dhe kujdesi12/13Kujdesi shëndetësor14/15 Kjo broshurë me informacionet bazë do të ju ndihmojë juve,Kalimi në ushqim qull16-19 që të forconi rrolin tuaj si prind. Teksti në dy gjuhë ua lehtë- son mirëkuptimin dhe ju jep kurajo ti bëni hapat e parë dheDhëmbët e parë 20/21 të fitoni besimin ngadalë në rrethin e ri . Njëkohësisht është e Zhvillimi trupor 22/23 rëndësishme, që në një masë të caktuar ti ruani traditat dhe Dhëmbët e parë 24/25 ritualet tuaja. Ato i japin tërë familjes tuaj me kalimin e ditëve Gjuha26/27 dhe viteve, fuqi, qëndrueshmëri dhe siguri.Sëmundja 28/29 Ne shpresojmë, që kjo broshurë t’ ju ndihmojë ju dhe familjesAksidenti30-33 suaj, që te ne, në Zvicër të ndiheni mirë. Kujdesi për fëmijën jashtë familjes34/35Dëftues botimi363
  • 4. Soutien dans la vie quotidienne Centre de puériculture Pédiatre L’infirmière puéricultrice vous fournira diverses informations sur les Le/la pédiatre examine régulièrement votre enfant et répond à bébés et les enfants en bas âge (développement, soins, alimentation, vos questions concernant sa santé, que ce soit à titre préventif éducation, sommeil, allaitement, nouveau rôle de parents, etc.). Cette ou en cas de maladie. S’il n’existe aucun(e) pédiatre sur votre spécialiste de la petite enfance a suivi une formation complémentairelieu de domicile, vous pouvez vous adresser à votre médecin de de deux ans après obtention de son diplôme d’infirmière. famille. Le premier contrôle devrait avoir lieu à 1 mois au plustard. Les consultations médicales et les séjours à l’hôpital sont Il est généralement possible de se rendre dans les centres de puéricul-payants; ils sont couverts par l’assurance-maladie obligatoire, ture sans rendez-vous. Ces centres disposent également d’une perma-raison pour laquelle vous devez affilier votre bébé à une caisse- nence téléphonique et proposent des visites à domicile. La consulta- maladie au plus tard trois mois après sa naissance. tion est gratuite. Les infirmières puéricultrices sont tenues au secret de fonction: elles ne fournissent des renseignements ni à la commune ni Problèmes de langue à la police des étrangers. Les problèmes de langue rendent souvent la communication dif-ficile. Utilisez une personne en qui vous avez confiance commeinterprète lors de discussions importantes ou renseignez-voussur les offres de traduction existantes. 4
  • 5. Përkrahja në përditshmërinë familjare Këshilla për nëna dhe etërMjeku për fëmijë Këshilldhënësja për nëna është specialiste në fushën e zhvillimit,Për kontrollin preventiv të rregullt të fëmijës, për raste të përkujdesjes, ushqyerjes dhe edukimit të foshnjes dhe fëmijëve të sëmundjes dhe për të gjitha pyetjet në lidhje me këtë është vegjël. Arsimi i saj profesional bazë është infermiere medicinale për kompetent mjeku për fëmijë. Nëse në vendbanimin tuaj nuk ka fëmijë si dhe një studim dy vjeçar pasdiplomik. mjek për fëmijë, drejtohuni te mjeku juaj i shtëpisë. Kontrolli i parë duhet të bëhet më së largu pas një muaji. Prindërit marrin përgjegjje në pyetjet rreth gjumit, dhënjes së gjirit, nëÇdo konsultim mjekësor dhe çdo vizitë në spital kushton, dhe do situata të reja si prind etj. ose mund të informohen për ofertat dhetë llogaritet nga sigurimi shëndetësor obligativ. qendrat të tjera udhëheqëse profesionale. Për ate duhet që foshnja juaj të jetë e lajmëruar në një sigurim Shumica e këshillimoreve për nëna dhe etër mund të vizitohen pa pa- shëndetësor, më së voni tre muaj pas lindjes. ralajmërim. Gjithashtu ju ofrohen edhe këshilla përmes telefonit dhe vizita në shtëpi. Këshilla është falas dhe e lidhur me ruajtjen e sekretit. Pengesat gjuhësore Ajo nuk jep kurrfarë informatash as komunës as policisë për të huaj.Pengesat gjuhësore shpesh herë e pengojnë mirëkuptimin. Për këtë ju, për biseda të rëndësishme merreni me vete një person të besueshëm si përkthyes, ose pyetni për përkthyesit që ju ofrohen .5
  • 6. Allaitement ou alimentation au biberon Allaitement Contraception Au cours des 6 premiers mois de sa vie, le lait maternel est la Il est possible de tomber enceinte même en allaitant. C’est pourquoi meilleure nourriture pour votre bébé. Il contient tous les nutriments il est recommandé de prévoir un moyen de contraception rapidement essentiels, renforce les défenses immunitaires et contribue à préveniraprès la naissance. Demandez conseil à votre gynécologue lors du les allergies. C’est pourquoi il n’est pas nécessaire de donner à votre premier contrôle qui suit la naissance de votre enfant (env. 6 semaines enfant un complément durant ces premiers mois.après l’accouchement). Vous pouvez également obtenir des informa- tions auprès de la Fondation suisse pour la santé sexuelle et reproduc- Alimentation de la mère tive: www.plan-s.ch/tél. 021 661 22 33. Tout ce que vous consommez est transmis à votre enfant par Alimentation au biberon l’allaitement. De ce fait, évitez l’alcool et le tabac et ne prenez des Si vous voulez ou devez nourrir votre enfant au biberon, ne vous médicaments qu’avec l’accord de votre médecin. Veillez à une ali- sentez en aucun cas coupable: vous pouvez lui offrir chaleur et mentation saine et équilibrée et buvez beaucoup, p. ex. de l’eau du sécurité aussi sans l’allaiter. Pour le choix du lait en poudre, demandez robinet ou des infusions. Idéalement, un verre supplémentaire lors de les conseils d’une infirmière puéricultrice ou d’un magasin spécialisé chaque tétée. et évitez d’en essayer trop (échantillons). Le bébé ne supporte le lait entier qu’à partir de 7-8 mois. Conseils en matière d’allaitement Si vous avez des difficultés avec l’allaitement ou des questionsMesures d’hygiène concernant le tire-lait ou le sevrage, une conseillère en allaitement,Durant les premières semaines de vie de l’enfant, faites bouillir le bi- une sage-femme, une infirmière puéricultrice ou votre pédiatreberon et la tétine tous les deux à trois jours. N’utilisez pas de produit à pourront vous aider. Vous trouverez d’autres informations relatives à vaisselle pour laver le biberon. Une fois préparé, le lait peut être entre- l’allaitement et au post partum dans la brochure «Etre enceinte, deve-posé au frigo durant 24 heures au maximum. Le lait pour nourrisson nir mère» de la Fédération suisse des sages-femmes. Elle est traduite qui est resté durant plusieurs heures à température ambiante ne doit en de nombreuses langues. plus être utilisé. 6
  • 7. Dhënja e gjirit ose të ushqyerit me shishe Dhënja e gjirit Mbrojtja nga shtatzanija e padëshiruar Qumështi i nënës, në gjashtë muajt e parë është ushqimi më i mirë Edhe nënat që japin gji, mund të mbeten shtatzënë. Prandaj, mbrojtja për foshnjën tuaj. Ai përmban të gjitha materjet e rëndësishme ushqy- me kohë nga shtatëzanija e padëshiruar është e rekomandueshme. In- ese jetësore, forcon imunitetin trupor dhe ndihmon në parandaliminformohuni, që në kontrollën e parë gjinekologjike pas lindjes, diku pas e alergjive. Kështu që zëvendësimi i qumështit të nënës me ushqimegjashtë javësh. Këshilla ju jep edhe Themelata zvicrane për shëndetin plotësuese në muajt e parë të jetës është i panevojshëm.seksual dhe reprodukues: www.plan-s.ch/Tel.021 661 22 33Të ushqyerit e nënësTë ushqyerit me shishe Gjithçka, që ju si nënë merrni gjatë të ushqyerit, ia përcillni foshnjësNëse e vendosni ose jeni të detyruar që foshnjen tuaj t’a ushqeni me tuaj gjatë dhënjes së gjirit. Prandaj duhet ti shmangeni alkoholit dheshishe, nuk ka pse ta ngarkoni vehten me ndjenja faji. Ngrohtësinë duhanit, dhe përdorni medikamente vetëm atëherë, kur jua këshillontrupore dhe sigurinë mund t`ia dhuroni fëmijës tuaj edhe nëse s`i mjeku juaj. Kujdesuni për të marrë ushqim të shëndoshë dhe me masëjepni gji.Këshillohuni nga këshillueset për nëna ose në shitoret e të caktuar dhe pini mjaftueshëm, p.sh ujë nga ujësjellësi ose çaj bliri specializuara në lidhje me preparatet e qumështit, si dhe shmageni dhe çaj mali. Është mirë, për çdo dhënje gjiri të pini një gotë më shumë. përdorimin e mostrave të shumta provuese. Qumështin e yndyrshëm foshnja guxon t’a konsumojë pasi ti ketë mbushur 8 muaj. Këshilla për dhënjen e gjirit Nëse keni vështirësi me dhënjen e gjirit ose nëse keni pyetje për Higjena ndërprejen e dhënjes së gjirit si dhe shkarkimin e gjirit me pompë, nëNë javët e para të jetës së fëmijës suaj, zijeni shishen dhe biberonin këtë drejtim ju ndihmon këshilldhënësja për dhënjen e gjirit, mamia,çdo të dytën ose të tretën ditë. Për larjen e shishes mos përdorni këshilldhënësja për nëna ose mjeku/mjekja për fëmijë. Informata tëdetergjente për larje. Ushqimet e përgatitura me qumësht, mund t’i tjera për dhënjen e gjirit dhe për lehona, i gjeni në broshurën “Të jeshruani në frigorifer më së shumti 24 orë para përdorimit. Ushqimi për shtatzënë – të jesh nënë” të Shoqatës zvicerane të mamive. Ate mund foshnje i cili qëndron me orë të tëra në temperaturë të dhomës, nuk ta gjeni në gjuhë të shumta.guxon të përdorët më. 7
  • 8. Pleurs Pas de pleurs sans raison Demander de l’aide Les bébés pleurent pour les raisons les plus diverses: une position in- Laissez votre enfant en lieu sûr, allez dans une autre pièce durant un confortable, la faim, des flatulences, des langes pleins, la fatigue, des moment et essayez de vous calmer. sens trop stimulés, une brusque peur, une maladie ou des douleurs. Adressez-vous à une personne qui vous est proche ou appelez votre Calmer son enfant pédiatre, l’infirmière puéricultrice ou l’hôpital le plus proche (24 Parfois, un enfant se calme rien qu’en sentant votre proximité, lorsque heures sur 24). vous le prenez dans vos bras, lui donnez à manger, le câlinez ou lui parlez doucement. Pour le calmer, vous pouvez également essayer deNe jamais secouer l’enfant! lui donner une lolette, de le masser doucement, de le bercer, de le Ne secouez jamais votre enfant! promener ou de le baigner.Vous mettriez sa vie en danger.Désespoir Les enfants qui pleurent constamment peuvent plonger leurs parents dans le désespoir en leur prenant leur sommeil et leurs forces. Si vous ne supportez plus les pleurs de votre enfant, demandez de l’aide! 8
  • 9. Qarja Nuk ka qarje pa arsyeKërko ndihmë Ka arsye të ndryshme, pse foshnja qanë; ndoshta nga një pozitë jo eVendoseni fëmijën tuaj në një vend të sigurtë, shkoni për një moment rehatshme e trupit, uria, gazra në bark, pelenen të mbushur, në një dhomë tjetër dhe tentoni të qetësoheni. Drejtohuni një përsoni lodhja, shqisat tepër të ngacmuara, frikësim i papritur, nga sëmurja për ju të besueshëm ose telefononi te mjeku, te këshilldhënësja, në ose dhimbjet.shtëpinë e shëndetit më të afërt ose në telefonin urgjent për prindër(Ditë e natë). Qetësimi Nga njëherë foshnja qetësohet, nëse e ndjenë afërsinë, nëse merret Shkundje jo në dorë, nëse i shuhët uria, nëse ledhatohët ose në mënyrë të qetë i Mos e shkundni foshnjën tuaj kurrë! flitet. Edhe një biberon, një masazh e lehtë, një përkundje, një shëtit- Kjo mund të jetë rrezik për jetën e foshnjës tuaj. je ose një larje mund të sjellin deri te qetësimi i foshnjës.Dëshprimi Të qajturit pandërprerë e fëmijëve, mundë t’i dëshpërojnë prindërit, ua prishin gjumin dhe ua humbin fuqinë. Nëse të qarit e foshnjes bëhet për ju i padurueshëm, atëherë kërkoni ndihmë.9
  • 10. SommeilPour apprendre à dormir, il faut du tempsTempérature de la pièceLa capacité à différencier le jour et la nuit et à dormir toute la nuit se Veillez à ce que la pièce où l’enfant dort ne soit pas surchauffée (tem-développe petit à petit et différemment chez chaque enfant. Durant pérature idéale: entre 18 et 20 degrés) et bien aérée.les premiers mois, il est normal que le bébé se réveille durant la nuit.Profitez de ses siestes durant la journée pour vous reposer. Si lesUn rythme régulierproblèmes de sommeil de votre enfant vous pèsent, parlez-en à votrePour qu’il passe ses nuits, votre enfant a besoin d’un rythme régulierpédiatre ou à l’infirmière puéricultrice.dans le déroulement de sa journée. Passez donc progressivement à des heures fixes pour les repas et le sommeil dès ses 2 mois. TerminezPosition pour dormir la journée, après un dernier repas au sein ou au biberon, par un rituelPour dormir, posez votre enfant sur le dos. N’utilisez pas d’oreiller, undu coucher (p. ex. une chanson pour l’endormir).drap suffit. 10
  • 11. Gjumi Të mësuarit e gjumit lypë kohë Temperatura e dhomës Aftësitë për të dalluar ditën nga nata, si dhe gjumi pa ndërprerje, tërë Kujdesuni që dhoma e gjumit të mos jetë tepër e nxehtë natën zhvillohët dalngadalë dhe te secili fëmijë ndryshe. Zgjimi natën (temeratura ideale është 18 – 20 °C) si dhe të jetë mirë e ajrosur. në muajt e parë të jetës është normal. Kur, fëmija juaj gjatë ditës flen, shfrytëzojeni kohën për çlodhjen tuaj. Nëse mënyra e gjumit të Rrjedha e zakonshme e ditës fëmijës tuaj bëhet për ju ngarkesë, pyetni mjekun ose këshilldhënësenPër gjumin e pa ndërprerë gjatë natës, është i rëndësishëm një tuaj për këshillë. ritëm ditor.Prej muajit të tretë përmbajuni me kujdes kohërave të rre-gullta te pirjes dhe vënjes në gjumë.Pas ushqimit të fundit nga shishja Pozita e gjumitose dhënjes gji, përfundojeni ditën me një ritual qetësues gjumëvënës Vendoseni foshnjën tuaj të flejë në shpinë.(psh.një këngë për natën e mirë). Mos përdorni jastëk,një shami mjafton.11
  • 12. SoinsSe répartir les soinsMassagesLa mère et le père peuvent tous deux apprendre à soigner leurLa plupart des bébés apprécient l’effet apaisant d’un massage. Si vousnourrisson. En donnant les soins à leur enfant, les pères peuventne savez pas comment masser votre bébé, renseignez-vous auprès decontribuer à décharger la mère durant les premières semaines votre infirmière puéricultrice ou de votre sage-femme sur les cours departiculièrement pénibles. massage pour bébés. Les changesLes changes sont davantage qu’un simple changement de couches:c’est là une occasion de jouer avec votre bébé, de le caresser, de luiparler. Il est préférable de changer avant les repas les enfants quirégurgitent après avoir bu. Pour nettoyer votre bébé, il vous suffitd’utiliser de l’eau chaude et un peu d’huile. Le bainDu point de vue de l’hygiène, il suffit de baigner votre bébé une foispar semaine. Durant la première année, il est préférable de renonceraux produits pour le bain et au shampooing. 12
  • 13. 37°C✗✗Shampoo BathMbrojtja dhe kujdesi Ndajeni së bashku kujdesin për fëmijënMasazhi Kujdesin për foshnjën mund t’a mësojnë nëna dhe babai sëShumica e foshnjeve e shijojnë ndikimin e një masazhi qëtësues. bashku. Pikërisht për përkujdesjen ndaj fëmijës babai mundëtNëse jeni të pa sigurtë, se si mund t’i bëni foshnjës suaj masazh, të ndihmojë, që në veçanti t’i përballojnë ditët e para tëpyetni këshilldhënësen tuaj ose maminë, për një kurs të mundshëm mundimshme. masazhi për foshnje.Mbështjellja Mbështjellja është shumë më tepër se ndërrimi i pelenës. Është një mundësi që të luani me foshnjen, që t’a ledhatoni, dhe të flisni me te. Fëmijën që mbas pirjes vjell, ndrrojeni më së miri para se t’a ushqeni. Për pastrim mjafton uji i ngrohët dhe pak vaj.Larja Sipas parashikimeve higjenike mjafton që foshnja të lahët një herë në javë. Në vitin e parë të jetës duhet t’i shmangeni përdorimit të shamponeve si dhe gjësendeve të ngjashme shtesë.13
  • 14. SantéFumerHabillementPar respect pour votre enfant, vous devriez éviter de fumer dans Nous avons tendance à habiller trop chaudement les nourrissons.l’appartement: la fumée passive augmente le risque de maladies des Si votre enfant s’énerve ou qu’il pleurniche, il a peut-être trop chaud.voies respiratoires et des infections des oreilles et des yeux. Evitez Vérifiez la température de son corps en lui touchant la nuque.également les lieux enfumés lorsque vous êtes à l’extérieur. Le grand airLes allergies alimentaires Pour grandir et se développer, votre enfant a besoin de sortir au grandIl existe des mesures préventives pour diminuer le risque d’allergies. air. Une promenade quotidienne est bénéfique également pour lesParmi celles-ci, on compte l’allaitement, le lait en poudre hypoaller- parents et vous permet de bouger, de faire ensemble de nouvellesgénique (qui remplace le lait maternel) et l’introduction progressiveexpériences et de nouer des contacts.d’aliments. Demandez conseil à votre infirmière puéricultrice ouvotre pédiatre, particulièrement si vous ou/et votre partenaireLe soleilsouffrez d’allergies.La peau fragile de votre bébé doit être particulièrement bien pro- tégée des rayons du soleil. Les enfants de moins d’une année neAllergies de la peau devraient jamais être exposés directement au soleil. Restez à l’ombrePour éviter les allergies de la peau, lavez les vêtements du bébé avec et protégez votre enfant par des vêtements légers. Couvrez sa têteun peu de poudre à lessive et sans adoucissant. Les habits neufs d’un chapeau à large bord et mettez-lui éventuellement une paire dedoivent toujours être lavés avant d’être portés. lunettes à soleil. VaccinsLes voyagesRenseignez-vous assez tôt auprès de votre pédiatre sur les vaccins Avant d’entreprendre un long voyage (en voiture ou en avion), de-conseillés actuellement. Les premiers vaccins sont possibles dès 1 mois. mandez conseil à votre pédiatre ou à votre infirmière puéricultrice.14
  • 15. ✗ SOFT Detergjente për larje Detergjent zbutësKujdesi shëndetësor Pirja e duhanitVeshja Në shenjë kujdesi për fëmijën tuaj, në banesë nuk duhet të pihet Foshnjet shpesh i veshim shumë trash. Fëmija juaj është i shqetësuar duhani. Pirja e duhanit e rritë rrezikun e sëmundjeve të organeveose qanë, ai ndoshta ka të nxehtë. Kontrollojeni nxehtësinë e trupit të të frymëmarrjes dhe infektimin e veshëve dhe të syve. Shmangunifëmijës suaj në qafën e tij. edhe vendeve jashtë shtëpisë, ku pihet shumë duhani.Ajri i pastër Alergjia nga gjërat ushqimoreQë të rritet dhe zhvillohet, një fëmijë ka nevojë për shumë ajër të Ekzistojnë masa parandaluese të cilat e zbusin rrezikun nga alergjia.pastër. Një shëtitje e përditëshme ju bënë mirë edhe prindërve, atyre Këtu bënë pjesë dhënja e gjirit, qumështi për foshnje tepëralergjike përveç lëvizjes ju sjell përvoja të reja si dhe kontakte të përbashkëta. (zëvendësim i qumështit të nënës) si dhe, dhënja e ushqimit hap pas hapi. Në raste të tilla kërkoni këshilla nga këshilldhënësja ose mjeku Dielli i juaj, në veçanti nëse edhe ju si prind jeni të prekur nga alergjia.Lëkura e ndieshme e foshnjës duhët patjetër të mbrohet nga rrezete diellit. Fëmijët të cilët nuk e kanë mbushur ende një vit, nuk duhet Alergjia e lëkurës asnjëherë t’i ekspozohen në mënyrë direkte rrezeve të diellit. Mbajeni Mbrojtje nga alergjia e lëkurës ofron larja e rrobave të foshnjës, fëmijën tuaj nën hije dhe mbrojeni ate me rroba të lehta. Mbrojtja e vetëm me pak detergjent rrobash, pa zbutës. Rrobat e blera, të kokës me një kapuç dielli, me rreth të gjërë dhe eventualisht syze reja, duhet të lahen gjithmonë para se të vishen.dielli është mjaft me rëndësi.VaksinimiUdhëtimi Informohuni me kohë nga mjeku i juaj për fëmijë mbi vaksinat Para një udhëtimi të gjatë (me veturë, ose aeroplan) këshillohuni mbrojtëse që këshillohen sot. Vaksinat e para janë të mundshme qëme mjekun ose me këshilldhënësen e fëmijës tuaj. nga muaji i dytë i jetës.15
  • 16. Passage à l’alimentation solideLes purées de légumesPréparer à l’avanceDès le 6e mois, l’un des repas lactés peut être progressivementLes repas peuvent être préparés pour deux jours et conservés au frigoremplacé par une purée. Pour ce faire, vous pouvez utiliser desou, pour une plus longue durée, au congélateur.légumes cuits comme des carottes, des courgettes, du fenouil oude la courge et compléter par des pommes de terre ou un peu de Purée de fruitscéréales (millet, riz).Un mois environ après l’introduction des purées de légumes, vous pouvez remplacer un deuxième repas lacté par une purée de fruitsPréparation(banane, pomme ou poire). Il est possible de compléter ce repas parCuisez les légumes à feu doux, sans sel ni épices. Avant de la donnerdes céréales (millet, riz).au bébé, vous pouvez ajouter à la purée une petite cuillère d’huilevégétale.Hygiène Lavez toujours soigneusement les légumes et les fruits avant de lesAdaptation en douceurpréparer.Ne faites pas goûter à votre enfant trop d’aliments nouveaux à lafois: une adaptation par étapes aux différents aliments est particu-lièrement importante pour le système digestif et pour la préventiond’éventuelles allergies alimentaires. Commencez par exemple pardes carottes et des pommes de terre et changez de légume au boutde cinq à sept jours. Si votre enfant refuse un aliment, faites-le lui ànouveau goûter le jour suivant. La nourriture doit être un plaisir etnon une contrainte. 16
  • 17. Kalimi në ushqim qull Qull perimesh Ushqimi i parapërgatitur Që nga muaji i 6, gjiri ose shishja mund të zëvendësohen ngadalë me Ushqimet mund të parapërgatiten edhe për dy ditë në vijim dhe qull. Për këtë janë të përshtatshme perimet e ziera dhe të shtypura ato të ruhën në frigorifer ose të ngrihen për një kohë më të gjatë. si karrota, kungujt e vegjël, maraj (fenkel), kungull, të plotësuara me patate ose me pak drith (mel, oriz).Qull frutash Një muaj, pasi që keni filluar të ushqyerit me qull perimesh, çdo Përgatitjatë dytën dhënjen të gjirit ose qumështit me shishe mund t’a Perimet duhët të zihen me kujdes dhe të përgatiten pa kripë dhe zëvendësoni me një qull frutash. Janë të përshtatshme frutat si: pa erëza. Pak para ngrënjes, qullit mund t’i shtohët një lugë e banane, molla ose dardha, të cilave mund t’u shtohen drithra vogël vaj bimësh kualitativ.(mel, oriz).Përshtatja e ngadalshme Higjena Mos provoni shumë gjëra për një herë. Përshtatja hap pas hapi në us-Para përgatitjes pemët dhe perimet duhët gjithnji të pastrohen me hqime të ndryshme është me rëndësi të veçantë për sistemin e tretjeskujdes. dhe për parandalimin e alergjive të mundshme. Filloni p.sh. me karro- ta dhe patate dhe zëvendësoni këto mbas pesë deri në shtatë ditë me perime të reja. Nëse njërën nga këto fëmija juaj e refuzon, provoni të nesërmen edhe një herë. Të ngrënit do të duhej të sjellë kënaqësi dhe jo të bëhet me detyrim.17
  • 18. Jaune d’œuf et viande Manger avec les parentsA partir de 7 mois environ, vous pouvez ajouter une à deux fois par Plus votre enfant grandit, moins vous avez besoin de réduire sa nour-semaine un peu de viande en purée ou un jaune d’œuf cuit au repas riture en purée ou de la couper en petits morceaux. A partir d’unede votre enfant. Ces deux aliments sont en effet riches en fer. année environ, il n’aura plus besoin d’alimentation pour bébés; ilpréférera alors manger avec vous.Purée de céréalesA partir de 7-8 mois, vous pouvez remplacer un autre de ses repas Sevragelactés par une purée de céréales. Les repas de votre bébé pourraientSi vous devez ou voulez sevrer votre bébé, il est préférable d’en parlermaintenant se présenter comme suit: sein ou biberon le matin, trois assez tôt avec votre infirmière puéricultrice ou votre conseillère enpurées (une de légumes, une de fruits et une de céréales) durant la allaitement.journée, puis, éventuellement, à nouveau le sein ou le biberon le soir,avant le rituel du coucher. BoissonsDurant la journée, votre enfant peut boire de l’eau du robinet ou destisanes non sucrées (pas de thé noir ou vert, ni de thé froid). Il peutpasser du biberon à la tasse après 1 an. 18
  • 19. E verdha e vezës dhe mishi Ngrënja në tavolinë - me prindër Nga muaji i shtatë, qullit të perimeve mund t’i shtohët një deri Sa më i rritur të jetë fëmija juaj aq më pak është e nevojshme dy herë në javë edhe pak mish ose e verdha e vezës së zier.ushqimi të bëhet qull ose të shtypet. Nga fundi i vitit të parë të Që të dyja janë furnizues të rëndësishëm me hekur. jetës, fëmija juaj nuk ka më nevojë për ushqim special për foshnje, pormë me qejf do të ushqehej bashkë me ju. Qull drithrash Nga muaji i tetë, një e ushqyer me gji ose me shishe, mund tëNdërpreja e gjirit zëvendësohet me një qull drithrash. Një të ushqyer i një diteNëse foshnjes suaj dëshironi, ose jeni të detyruar t’ia ndërpreni mund të dukej si vijon: në mëngjes dhënje gji ose ushqim megjirin, është e nevojshme që sa më herët të këshilloheni nga shishe – gjatë ditës të ndara, një me perime – pemë – qull drithi, këshilldhënësja për nëna, apo këshilldhënsja për dhënjen e gjirit. dhe para gjumit eventualisht dhënje gjiri ose ushqim me shishe.Pirja Gjatë ditës fëmijes suaj mund t’i jepni ujë nga ujësjellsi ose çaj pa sheqer (jo çaj të zi ose çaj të gjelbërt dhe jo çaj të ftohtë). Pas dymbëdhjetë muajsh është i preferueshëm kalimi nga shishja në tas.19
  • 20. Premières dentsLa première dentSucreLa percée de la première dent, qui survient généralement après 6Les caries proviennent principalement d’une consommation fréquentemois, est un événement important. Il se peut que votre enfant dorme de repas, d’en-cas et de boissons sucrés. Evitez donc de donner desmal, soit agité et grincheux ou fasse de la fièvre à ce moment-là.sucreries, des boissons sucrées comme le sirop, le coca, le thé et laContactez votre pédiatre en cas de fièvre persistante ou élevée ou en tisane instantanés (y compris thé froid) ou le jus de fruit à votrecas de mauvais état général de votre enfant.enfant. L’eau du robinet est la boisson la plus désaltérante qui soitpour accompagner sa purée ou calmer sa soif lorsqu’il fait chaud.DouleursNe trempez jamais la lolette de votre enfant dans le miel ou le sucre.Pour soulager votre enfant, faites-lui sucer un anneau en caoutchoucsorti du frigo. Il existe aussi des gels dentaires sans sucre qui soulagent Dents casséesla douleur, mais lui en mettre trop souvent est mauvais pour sa santé.Les dommages subis par les dents de lait peuvent se répercuter sur lesdents définitives même si celles-ci ne sont pas encore sorties.Hygiène dentaireConsultez donc immédiatement votre pédiatre ou dentiste si uneIl est très important de soigner les dents de lait de votre enfant. Endent de lait (ou une couronne) se casse. C’est en effet lui/elle seul(e)effet, celles-ci doivent rester en bon état pour qu’il puisse croquer qui peut décider si un traitement s’impose.ses aliments et apprendre à parler sans problème. Commencez dèsl’apparition de la première dent: brossez-lui les dents de préférence lesoir, après son dernier repas. Utilisez pour ce faire une brosse à dentsouple pour enfants sur laquelle vous mettrez un petit pois de denti-frice au fluor pour enfants. 20
  • 21. Dhëmbët e parë Dhëmbi i parë Hiqni dorë nga ëmbëlsirat Dalja e dhëmbit të parë pason në pjesën e dytë të vitit të parë tëShijimi i shpeshtë i ushqimit me përmbajtje të sheqerit si dhe pijeve jetës dhe është një ngjarje me rëndësi. Është e mundur gjatë kohësqë përmbajnë sheqer,është shkaktari kryesor i kariesit. Ëmbëlsirat së daljes së dhëmbit, që fëmija flenë më keq, është i shqetësuar, dhe lëngjet me përmbajtje sheqeri, si: sirupi, kola, çaj i gatshëm qan ose ka temperaturë. Kontaktoni mjekun për fëmijë, nëse fëmija ( çaj i ftohtë) dhe lëngjet e pemëve, duhët pra të shmangen. Gjatë juaj ka temperaturë të lartë për disa ditë me rradhë, ose dhe gjendje temperaturave të larta ose si zëvendësim gjatë marrjes së ushqimit të përgjithshme të keqe.uji i ujësjellësit, është më i miri për shuajtjen e etjes. Biberoni nuk duhet asnjë herë të lyhet me mjaltë ose me sheqer. Ndihmë gjatë dhimbjeve (kur dalin dhëmbët) Rrathët për kafshim, të ftofur në frigorifer, ndihmojnë për zbutjen Lëndimi i dhëmbëve e dhimbjeve. Substanca për dhëmbë pa sheqer (Gjele), të cilat Lëndimi i dhëmbëve të qumështit (si p.sh. thyerja e kurorës së lehtësojnë daljen e dhëmbëve duhët të përdoren me kujdes. dhëmbit, ose thyerja e dhëmbit) mundë të shkaktojnë dëmtimin Përdorimi në masë të tepruar nuk është i shëndetshëm. e dhëmbëve që akoma nuk kanë dalë. Për këtë duhët që për çdo lëndim të dhëmbit të lajmrohet menjëherë mjeku i fëmijëve, ose Pastrimi i dhëmbëve mjeku i dhëmbëve. Se a është një trajtim i nevojshëm apo jo, mundet Kujdesi për dhëmbët e qumshtit është shumë me rëndësi, që ato tëtë vendosë vetëm mjeku. mbeten të shëndoshë dhe fëmija juaj pa probleme të përtypë ushqi- min dhe të mësoi të flasë. Me paraqitjen e dhëmbit të parë filloni me pastrimin e dhëmbëve.Fëmijës suaj më së miri lajani dhëmbët në mbrëmje, ose pas ushqimit të fundit. Për këtë përdoreni një furçë të butë dhëmbësh dhe një pikë pastë (sa kokrra e bizeles), për dhëmbët e fëmijëve me përmbajtje fluori. 21
  • 22. Développement physiqueL’apprentissage par le mouvement Premiers pasPour se développer physiquement et mentalement, votre enfant a Il est plus facile de faire ses premiers pas sans souliers: marcher piedsbesoin de mouvement. Donnez-lui par conséquent la possibilité de nus fortifie la musculature des pieds. Si le sol est trop froid, l’enfantbouger, ce aussi bien chez vous qu’à l’extérieur: au début, il peutpeut porter des chaussettes antidérapantes.rester couché par terre, par exemple sur une couverture chaude et Youpala, trotteurmoelleuse; après quelques mois, il apprendra à se tourner, puis à Votre enfant n’a pas besoin d’appareils tels que Youpala ou trot-ramper, aller à quatre pattes, se lever et marcher. teur pour apprendre à marcher: ces appareils gênent au contraire son développement. Ils sont mauvais pour les hanches et peuventPorte-bébés entraîner des chutes dangereuses, si bien que certains pays les inter-Les porte-bébés sont très pratiques pour faire des promenades, des disent.excursions, les courses ou le ménage; pendant que le bébé apprécied’être contre ses parents, ces derniers ont les mains libres pour vaquer Fixer des limitesà leurs occupations. Au cours des six premiers mois de sa vie, portezLe fait d’intervenir sans arrêt et de tout interdire à un enfant l’empêchetoujours votre bébé avec le visage contre vous: vous évitez ainsi de lede faire des progrès et des expériences. Mais il doit tout de même app-soumettre à de trop nombreuses stimulations. rendre qu’il n’a pas le droit de faire certaines choses. Un «non» clair et ferme sera souvent nécessaire: avec le temps, votre enfant apprendraDéplacement à quatre pattespourquoi il n’a pas l‘autorisation de faire telle ou telle chose.Avec les premières tentatives de marche à quatre pattes débutepour l’enfant – mais aussi pour vous – une période passionnante! Battre son enfantL’appartement tout entier se transforme en place de jeu. Pots de Ne battez jamais votre enfant: en lui donnant des coups, vous nefleurs, armoires et tiroirs: il veut tout découvrir. Il est dès lors conseillé l’éduquez pas, mais ne provoquez que tristesse, déception, découra-de mettre à l’abri les objets précieux ou dangereux. gement et peur. 22
  • 23. Zhvillimi trupor Mësimi gjatë levizjesHapat e parë Si për zhvillimin mendor ashtu edhe trupor, levizja e lloj-llojshme në Mësimi për të ecur arrihet më së miri pa këpucë. Ecja zbathur e banesë dhe në natyrë është shumë e rëndësishme. Jepni fëmijës suaj ndihmon zhvillimin e muskulaturës së këmbëve. Është dyshemeja mundësi të mjaftueshme për të lëvizur. Për fillim mund të shtrihet një e ftohët, fëmijes mund t’i mbathen çorape me shputë të butë ose shtrojë e nxehtë në dysheme, pas disa muajsh ai mund të mësoi të çorape që nuk rrëshqasin. rrutullohet, të ecë barkas, të çohet dhe të ecë.Jo mjete ndihmëse për ecje Mjetet ndihmëse për bartje Mos përdorni mjete ndihmëse për ecje. Ata pengojnë fëmijën në Për shetitje,piknike, për kryerjen e pazarit ose gjatë kryerjes së punëvezhvillimin e tijë, bile ato janë të ndaluara në shtete të tjera. Ato i të shtëpisë, shamitë për bartje janë shumë të përshtatshme. Për derisa ngarkojnë ijet pa nevojë dhe mund të shkaktojnë rrëzime të rrezikshme. fëmija e shijon kontaktin e trupit, prindërit i kanë të dyja duart e lira. Në vitin e parë të jetës, barteni fëmijën tuaj gjithmonë me fytyrë tëVendosja e kufijve kthyer nga trupi i juaj. Kështu e pengoni ndikimin e ngacmimit tëNdalimet e shpeshta e pengojnë fëmijën në marrjen e përvojave të tepërt të shqisave.rëndësishme për té. Është e natyrshme që fëmija duhet të mësojë,sepse disa gjëra të caktuara nuk duhet ti bëjë. Një “jo” konsekuente Ecja barkasdhe e caktuar do të jetë përherë e domosdoshme. Me kohë fëmija Me tentimin e parë të ecjes barkas fillon një periudhë me shqetësime juaj do të mësojë pse nuk guxon të bëjë diçka. si për fëmijën tuaj, ashtu edhe për ju! E gjithë banesa bëhet një vend loje – secila saksi lulesh, secili dollap, secila fiokë (raft) tërheqë për Jo rrahjes zbulim. Preferohet që gjërat e çmueshme ose të rrezikshme të siguro- Mos e rrahni kurrë fëmijën tuaj: Rrahja nuk është mënyrë e edukimit, hen ose të largohen. përkundrazi i bënë fëmijët të pikëlluar, të zhgënjyer, shpresëhumburdhe frikacak. 23
  • 24. Jeu et jouetsApprendre en jouant JouetsLa meilleure façon de préparer votre enfant à l’avenir est de le laisserLes bébés n’ont pas besoin de beaucoup de jouets: une boîte àbeaucoup jouer durant les premières années de sa vie. En s’amusantmusique, un mobile coloré, une poupée en tissu, un lange en tissuavec son propre corps, divers jouets et matériaux ainsi qu’avec et un animal en bois, par exemple, leur suffisent. Comme les bébésd’autres petits, les enfants apprennent en effet à longueur de journée. mettent les objets à la bouche pour les découvrir, il est important queces jouets soient de couleur inaltérable et exempts de toute substanceLes senstoxique, qu’ils n’aient pas de bord tranchant, qu’ils soient incassablesVotre bébé découvre le monde qui l’entoure avec ses oreilles, ses et lavables, et qu’ils ne soient pas trop petits.yeux, son nez, sa bouche, ses mains, ses pieds et sa peau. Il joueavec ses mains et ses pieds, attrape tout ce qui se trouve à sa portéeDes jouets qui ne coûtent rienpour le mettre à la bouche. C’est ainsi qu’il se familiarise avec le son, Plus tard, vous pourrez par exemple mettre des objets dans une boîtel’apparence, l’odeur, le goût et la texture des choses, et qu’il apprendet les en ressortir, les jeter et les reprendre, les cacher et les chercher.à les différencier les unes des autres. Des ustensiles ménagers tels que cannettes, boîtes, pots ou récipientsStimulationssont idéaux pour cela. Votre enfant s’intéressera de plus en plus à ceLes enfants en bas âge se fatiguent vite. Observez si votre bébé se que vous faites. Il prendra par exemple plaisir à manipuler des cuillèresfrotte les yeux ou détourne le regard, si l’expression de son visageet des casseroles.change, s’il est agité, pleure, etc. Un enfant a besoin de stimulation,mais aussi de beaucoup de temps pour se concentrer sur quelqueContacts avec d’autres enfantschose ou se reposer de ses activités. Très tôt déjà, les enfants ont besoin les uns des autres pour faire desexpériences et apprendre de nouvelles choses ensemble. Dès sonTélévisionplus jeune âge, donnez à votre enfant beaucoup de possibilités de seLa télévision est nuisible pour les enfants en bas âge: ils sont sub- retrouver avec d’autres enfants.mergés par les nombreuses images qu’ils voient, n’arrivent pas à les«digérer» et encore moins à en apprendre quelque chose. 24
  • 25. Lojërat dhe lodrat Mësimi gjatë lojës Lodrat Përgatitja më e mirë për jetë e fëmijës suaj në vitin e parë të jetës, Foshnjeve ju nevoiten vetëm pak lodra, si p.sh. një kuti për muzikë, është të luaj sa më shumë, sepse loja do të thotë mësim. Duke luajturlodra të varura me fije me ngjyra, një kukull nga shtofi, një pelenë me trupin e vet, me lodra të ndryshme, me materiale dhe me fëmijështofi, një kafshë prej druri. Në fillim është me rëndësi lodrat të kenë të tjerë, fëmjët gjatë tërë ditës mësojnë. ngjyra të vërteta, që nuk thyhen, të mos jenë të mbrehta, të mundtë lahen dhe jo shumë të vogla, sepse çdo gjë studiohet me gojë. Shqisa Me veshë, sy, hundë, gojë, duar, këmbë dhe me lëkurë fëmija juaj Lodrat që nuk kushtojnë përjeton gjithshka që e rrethon. Ai luan me gishtat dhe këmbët e Të futën mbrenda dhe të nxirren jashtë, të hidhen dhe të merren, veta, merr çdo gjë që mundë të arrijë dhe i futë në gojë. Në këtëtë mshifen dhe të kërkohen, të shtrihen dhe të mblidhen janë lojëra mënyrë mëson se si tingëllojnë gjërat, si duken, t’i nuhasë, çfarë të cilat vijnë më vonë. Këtu përshtaten për mrekulli sendet që shije kanë, t’i ndjej dhe t’i dallojë. përdorën në shtëpi, si kanoçet, kutitë, vazot dhe sahanat. Fëmijajuaj përherë e më shumë interesohet se si veproni ju. Ndien kënaqësi Ngacmime të shumta për shembull të merret me lugët e tiganet. Fëmijët e vegjël lodhën shpejt. Kini kujdesë në shenjat si fërkimi i syve, shmangia e shiqimit ose ndryshim të shprehjes së syve, shqetësim Fëmijët tjerë qarje etj. Fëmija ka nevojë për stimulim, por edhe për shumë kohë, për Edhe fëmijët shumë të vegjël kan nevojë për njëri tjetrin, që në lojë tu marrë me diçka në mënyrë të thelluar dhe që “nga puna e tij” të të krijojnë përvoja dhe të mësojnë për jetën. Jepni fëmijës suaj çlodhet. mundësinë qysh se i vogël të jetë me fëmijët e tjerë.Televizori Për fëmijët e vegjël, televizori është i dëmshëm. Foshnja juaj do të jetë me këtë rast i stërngarkuar nga përshtypjet e shumta. Këto ai nuk mundet t’i përpunojë, e aspak të mësojë prej tyre. 25
  • 26. LangueLangue maternelleL’apprentissage du françaisParlez votre langue maternelle à votre enfant dès sa naissance. En La meilleure façon pour l’enfant d’apprendre la langue de l’endroit oùeffet, mieux un enfant parle sa langue maternelle, plus il lui sera facile il vit est le contact avec d’autres enfants.d’apprendre d’autres langues. Dites-lui comment s’appellent les objetsqui l’entourent, chantez-lui des chansons, lisez-lui des comptines ouCours de français pour mamansregardez des livres d’images ensemble. Vous pouvez emprunter des Il existe beaucoup de lieux où les mamans peuvent apprendre le fran-livres gratuitement, en français et dans votre langue maternelle, dans çais en compagnie de leurs enfants ou pendant que leurs enfants sontles bibliothèques. gardés sur place. Ces cours les familiarisent aussi avec les habitudes et conditions de vie de leur pays d’accueil et leur permettent de nouerBilinguismedes contacts avec d’autres mères.Lorsque les parents parlent deux langues différentes, chacun nedevrait en utiliser qu’une seule avec l’enfant, de manière à ce que lapersonne et la langue qu’elle parle forment un tout pour lui. Ne vousfaites pas de souci si votre enfant met plus longtemps que les autrespour s’exprimer dans les deux langues: apprendre deux langues à lafois demande plus de temps que d’en apprendre une seule, c’est toutà fait normal. 26
  • 27. Gjuha Gjuha e nënës Mësuarja frengjisht Që nga lindja është e nevojshme të flisni me fëmijën tuaj nëMë së shpejti dhe më së miri fëmija juaj e mëson gjuhën e gjuhën e nënës, sepse sa më mirë fëmija e përvetëson gjuhën e nënës rrethit duke pasur kontakt me fëmijët tjerë. aq më lehtë i mëson edhe gjuhët tjera. Emëroni gjërat qe e rrethojnë, këndojini këngë, tregoni poezi ose shikoni së bashku libraKurset e frengjishtes për nëna me fotografi. Librat me fotografi (në gjuhën gjermane ose në gjuhën Në shumë vende ofrohen kurse të gjuhës frengjish për nëna, tuaj amtare) mund t’i huazoni në biblotekë falas. ku mund t’i kenë edhe fëmijët pranë vetes, ose është e organizuar mbikëqyrja e tyre.Në këto kurse do të mundësohet edhe fitimi i Të rritesh me dy gjuhëbesimit për rrethanat dhe zakonet e këtushme të jetës Nëse prindërit flasin dy gjuhë të ndryshme të nënës, duhët që si dhe do të njiheni me nëna të tjera. secili prind të flasë me fëmijën vetëm një gjuhë, në mënyrë që fëmija, personin dhe gjuhën t’a përjetojë si një tërësi. Mos u shqetësoni nëse fëmijës suaj i nevoitet shumë kohë për të pasur mundësi që të shprehët në të dyja gjuhët. Për dy gjuhë nevojitet më shumë kohë, kjo është krejt normale. 27
  • 28. MaladieDéfenses immunitaires RhumeBien que désagréables, les maladies infectieuses (par ex. rhume ouUn rhume peut être le début d’une maladie. Des narines bouchéestoux) sont importantes pour le développement du système immu- empêchent l’enfant de respirer et de se nourrir correctement. Ellesnitaire. Si l’état de votre enfant vous inquiète, prenez tout de suiteinfluencent son état général et peuvent provoquer des otites.contact avec votre pédiatre ou l’hôpital le plus proche (service desurgences).RemèdesN’utilisez des gouttes nasales et des sprays qu’à faible dose et sur uneFièvrecourte durée. Il vaut mieux tout simplement rincer le nez avec uneLa fièvre est une réaction physique normale face aux infections.solution de sérum physiologique (en vente dans les pharmacies et lesJusqu’à 37,5 degrés, la température est considérée comme normale, drogueries). Un oignon cru haché suspendu au-dessus du lit, dans unjusqu’à 38,5 degrés, il s’agit d’une faible fièvre, et au-delà de 38,5petit sachet en tissu, soulage également l’enfant enrhumé.degrés, d’une fièvre. Consultez toujours votre pédiatre avant de don-ner un médicament contre la fièvre à votre enfant; ces médicamentsBesoin d’être entourésont d’ailleurs inutiles si l’enfant a moins de 38,5 degrés de fièvre.Les enfants malades n’ont généralement pas d’appétit, mais il n’y apas de raison de s’en inquiéter. Il faut en revanche leur donner suffi-Prise de la température samment à boire (lait maternel ou biberon, eau ou tisane non sucrée),Mesurez la température d’un petit enfant en lui introduisant dou- en particulier s’ils ont de la fièvre. Et surtout: ils ont besoin de pluscement dans l’anus, sur deux centimètres environ, un thermomètred’attention, de compréhension, de patience, de temps et de présencedigital que vous aurez enduit de vaseline.physique. Précautions à prendreSi votre enfant a de la fièvre, faites-le boire en abondance et veillez àce qu’il ne soit pas trop habillé. 28
  • 29. 38.5°C! Centre de puériculture:Keshillimi i nënave:37.5°C ...................................Médecin: Mjeku: ...................................Sëmundja Forca mbrojtëse (imuniteti) Rrufa Infektimet te bezdisshme (si p.sh rrufa ose kolli) janë të rëndësishmeRrufa mund të jetë fillimi i një sëmundje. Zënja e hundës rëndon për zhvillimin e sistemit mbrojtës (imunitetit) të trupit. Nëse jeni të frymëmarrjen si dhe marrjen e ushqimit. Këto rëndojnë mirëqenjen shqetësuar për gjendjen shëndetësore të fëmijës suaj, merrni kontaktdhe çojnë deri te ndezja e veshit të mesëm. menjëherë me mjekun tuaj për fëmijë ose spitalin më të afërt (24 orë shërbim urgjence).Ndihma për rrufën Pikat dhe spreja për hundë guxon të përdoret vetëm në mënyrë të do- Ethet/Temperatura zuar dhe për një kohë të shkurtë. Më së miri shpërlajeni hundën me Temperatura është një reaksion normal i trupit ndaj infeksionit.tretje fiziologjike (mund të blehen në drogeri dhe barnatore). Poashtu Temperatura normale e trupit është deri 37.5 shkallë, temperatura edhe një qepë e prerë dhe e vendosur në një konsiderohet e ngritur deri në 38.5 shkallë, kurse ethet nga 38.5 qese shtofi, e varur pranë shtratit, sjellë lehtësim. shkallë. Medikamentet për zbritjen e temperaturës janë të arsyeshme të përdoren prej 38.5 shkallë e lartë dhe ato duhët të jepen vetëm në Afërsia dhe ngrohtësia marrveshje me mjekun e fëmijës tuaj.Fëmijët e sëmurë shpesh nuk kanë oreks. Kjo nuk është arsye për shqetësim. E rëndësishme është, veçanërisht kur ka temperatur, Matja e temperaturësfëmija të pijë mjaft (gjirin ose qumësht me shishe, ujë ose çaj pa Meteni temperaturën e fëmijës suaj me termometër digjital në anus.sheqer). Dhe veçanarirsht e rëndësishme është: fëmijët e sëmurë Lyjeni majën e termometrit me një kremë të yndyrshme dhe futeni atë kërkojnë shumë kujdes, mirëkuptim, durim, kohë dhe afërsi të trupit. me kujdesë përafërsisht dy centimetër thellë në zorrë.Ndihma gjatë temperaturës Jepni fëmijës suaj sa më shumë të pijë dhe keni kujdesë të mos jetë shumë nxehtë i mbuluar.29
  • 30. AccidentsGoût de la découverte ElectricitéLes enfants en bas âge veulent tout essayer, généralement en mettantJouer avec les câbles et les prises électriques peut également êtreles choses à la bouche. C’est là un comportement tout à fait normal mortel. Protéger les prises avec des cache-prises (disponibles dans leset très important pour leur développement. Il convient néanmoins de magasins d’électroménager ou les grandes surfaces).fixer certaines limites pour éviter qu’ils se mettent en danger.BrûluresObjets dangereuxLa cuisine comporte beaucoup de sources potentielles de brûluresLes médicaments, l’alcool, les produits de nettoyage, les cosmé-pour les enfants, qui ont vite fait de se blesser avec de l’eau qui bout,tiques, les plantes vénéneuses, les prises, les câbles, les allumettes, de l’huile brûlante ou de la vapeur. Soyez également prudents avec lesles briquets, les sacs en plastique, les outils, les couteaux, les ciseaux, bougies, humidificateurs et liquides chauds (soupes, tisanes, café, lait,etc. peuvent nuire à la santé des tout petits, voire mettre leur vie en etc.)danger. Il faut donc placer ces objets, végétaux et produits hors deleur portée. CigarettesLes cigarettes et les cendriers pleins doivent eux aussi être placés horsd’atteinte. Un enfant en bas âge qui n’avale ne serait-ce qu’un mégotrisque en effet de mourir. 30
  • 31. Aksidenti Shtytja për të zbuluar dhe rreziqetElektriciteti Fëmijët e vegjël duan të zbulojnë çdo gjë dhe fusin shpesh sende Loja me kabllo elektrike dhe me prizë mund të jetë vdekjeprurës. të ndryshme në gojë. Kjo është krejt normale dhe për tu zhvilluarPajisni prizat me pjesë speciale nga plastika, të cilat mund t’i gjeni shumë e rëndësishme. Megjithatë, aty ku ka rrezik duhen vënë edhenë shitoret e paisjeve elektronike. kufij.Rreziqet në kuzhinë Rreziqet Në kuzhinë ekziston rrezik i madh për të pësuar djegje. Me ujë Medikamentet, alkoholi, detergjentet për pastrim, kozmetika, të valë, me vaj të vluar ose me avuj të nxehtë shpejt mund të vijë bimët helmuese, priza dhe kablloja, shkrepsa dhe çakmaku, qesetderi te fatkeqësia. Duhët patur kujdesë të veçantë nga qirinjtë e e plastikës, veglat, thikat, gërshëret etj. janë për fëmijët e vegjël të ndezur, nga avujt dhe nga lëngjet e nxehta (supë, çaj, kafe, rrezikshme për jetën ose të dëmshme për shëndetin, dhe e kanëqumësht etj.). vendin aty ku fëmija nuk mundet t’i kapë.Cigaret Edhe cigaret, si dhe shpuzoret e mbushura duhët të qendrojnë larg duarve të fëmijës. Një bisht i vetëm i cigares, për një fëmijë të vogël, mund të jetë vdekjeprurës, nëse fëmija atë e përbinë. 31
  • 32. Premiers soinsEn cas d’urgenceSi votre enfant s’est brûlé, ne perdez pas de temps à le désha- Il est important que les parents restent calmes et fassent preuvebiller et n’arrachez pas les tissus qui collent à la peau. Tenezd’assurance lorsque leur enfant se blesse ou subit un accident. Ilimmédiatement la partie du corps touché 15 minutes sous l’eau est toutefois souvent difficile d’évaluer la gravité d’une blessure.courante froide et ne mettez ni pommade, ni poudre cicatrisante,En cas de doute, appelez tout de suite votre pédiatre ou l’hôpitalni farine, ni huile de foie de morue ni blanc d’œuf sur la blessure;le plus proche, ou allez-y.recouvrez-la simplement d’un linge propre ou d’une gaze stérileet rendez-vous immédiatement chez le médecin ou à l’hôpital.Appelez le 144 en cas d‘accident. ChutesAppelez le 145 en cas d’intoxication.Ne laissez jamais votre bébé sans surveillance sur le canapé, le lit,la table à langer, etc. L’instant auquel il se retourne et risque detomber arrive soudainement, et généralement plus tôt que prévu. 32
  • 33. Appelez le 144 en cas d‘accident. Numri i urgjencës në përgjithësi: 144 (ndihma e shpejtë e sanitetit). Appelez le 145 en cas d’intoxication. Në rast urgjence për helmim, thirrni në numrin e telefonit 145. Djegiet Në rast urgjence Nëse fëmija juaj ka pësuar djegje, menjëherë mbajeni pjesën e Siguria dhe qetësia e prindërve, është shumë e rëndësishme se djegur të trupit, 15 minuta në ujë të ftohët . Mos humbni kohësi sillen në rast kur fëmija pëson fatkeqësi dhe lëndime. Shpesh duke provuar që t’a çveshëni fëmijën, bëri një dush me ujë të është vështirë të vlerësohet nëse një lëndim është i parrezikshëm ftohtë me rroba veshur. Nëse rrobat janë të ngjitura për plage, apo jo. Në rast dyshimi, menjëhrë duhet telefonuar ose vizituar mos provoni t’ia heqni ato.Mos i vëni mbi plagën e shkaktuar ngamjekun për fëmijë ose spitalin më të afërt. djegja; kremë, pudër për varrë, miell, vaj peshku, të bardhin e vezës, por mbulojeni plagën me një faculetë të pastër ose me njëNë rast të fatkeqësive thërrisni numrin e urgjencës 144. gazë të sterilizuar dhe shkoni menjëherë te mjeku ose në spital. Në rast urgjence për helmim, thirrni në numrin e telefonit 145. Rrëzimi Mos e lini foshnjën tuaj kurrë, pa përkujdesje të shtrirë mbi një minder, shtrat ose mbi tavolinë për ndrrimin e pelenave. Mo- menti kur fëmija juaj rrotullohet dhe mund të bije poshtë vjen papritmas, në të shumtën e rasteve më herët se që ju e prisni. 33
  • 34. Accueil extra-familial de l’enfantOffreConfiance et stabilitéSi vous travaillez ou êtes en formation, vous pouvez confier Une fois que vous avez trouvé une possibilité de garde (publiquevotre enfant à une maman de jour ou à une crèche. Les listes ou privée), veillez à ce que votre enfant puisse se familiariserd’attente pour y obtenir une place sont souvent longues. lentement avec cette nouvelle situation et ses nouvelles per-C’est pourquoi il vaut mieux vous renseigner assez tôt sur les sonnes de référence. Un enfant a besoin de relations stables etpossibilités de garde existantes auprès de votre commune oudignes de confiance pour se sentir en sécurité et pouvoir jouer.de votre infirmière puéricultrice. Mères activesCoûtsDisponible en 12 langues, la brochure gratuite InforMaternité deLes offres d’accueil et de prise en charge publiques sont générale-Travail.Suisse répond à toutes les questions qu’une mère peut sement assez chères. Renseignez-vous auprès de votre commune poser sur ses droits dans la vie professionnelle. Demandez-la às’il est possible d’obtenir un soutien financier.votre infirmière puéricultrice. Tous les enfants sont différents. Chacun se développe à sa manière, à son rythme, selon son caractère. Chacun a quelque chose de particulier ànous apporter. C’est cela justement qui rend les êtres humains si uniques. Donnez à votre enfant le temps et l’attention dont il a besoin pour sedévelopper, soutenez-le dans sa découverte et son apprentissage de la vie. Nous vous souhaitons beaucoup de bonheur avec votre enfant. 34
  • 35. Kujdesi për fëmijën jashtë familjes Oferta Besimi dhe vazhdueshmëria Nëse punoni ose jeni në shkollim, kujdesin e fëmijës tuaj mund Nëse keni gjetur një mundësi për përkujdesjen e fëmijës suaj ta marrin përsipër familjet ditore ose çerdhet e fëmijëve. Shpesh(edhe privat), është më rëndësi fëmijën tuaj t’a mësoni ngadalë duhet pritur gjatë për një vend të lirë, për atë kujdesuni dhe me siatuatën e re dhe personin që do të kujdeset për të. Fëmija, pyetni sa më herët në komunën tuaj ose këshilldhënësen tuaj përqë të ndihet mirë dhe të mund të luaj ka nevojë për përkushtim nëna për mundësitë egzistuese. dhe afërsi të vazhdueshme.Çmimet Nëna e punësuar Ofertat shtetërore për përkujdesje kushtojnë dhe kryesisht janëTë gjitha informatat e rëndësishme mbi të drejtat tuaja në shumë të shtrenjta. Pyetni në komunën tuaj për mundësinë për vendin e punës mund ti gjeni falas në broshurat, të përkthyera mbështetje finaciare.në dymbëdhjetë gjuhë “Info Mutterschaft” von Travail. Suisse.Për këtë pyeteni këshillëdhënësen tuaj për nëna.Fëmijët zhvillohen në mënyra të ndyshme, secili në mënyrën, tempon dhe karakterin e vet. Secili fëmijë sjellë diçka të veçantë me vete. Pikërisht, kjo na bënë neve njerëzve të veçantë. Jepini fëmijës suaj kohë dhe përkushtim, të cilat i nevoiten për zhvillimin e tij, përkraheni ate në përprekjet e tija që ta hulumtojë, zbulojë dhe kuptojë botën që e rrethon.Ne ju dëshirojmë kohë fatlume me fëmijën tuaj. 35
  • 36. pro juventute remercie chaleureusement les institutions suivantes pour le soutien ap- © pro juventute, Zurich, 2007 porté à la réalisation de cette brochure: Adaptation: domaine d’activité Messages aux parents, Office fédéral de la santé publique, section Égalité des chances • Fondation Pfirsichblüten, Meilen avec la collaboration du groupe d’experts Direction: Katharina Wehrli Canton de Bâle-Campagne, Fonds de loterie • IAMANEH Suisse, Bâle • Canton de Berne, Service de Rédaction: Lesly Luff l’intégration • Canton des Grisons, office de la santé publique • Canton de Lucerne, bureau de promotion de Coordination de la production: Katharina Gohl la santé • Canton de Schaffhouse, office de la santé publique • Canton de Schwyz, Fonds de loterie • Canton Traduction: Leme Brahimi/Micheline Hoegger/ de Saint-Gall, service de coordination pour l’intégration • Ville de Berne, «Fonds für Kinder und Jugendliche» Catherine Rossier • Canton de Bâle-Ville, «Integration Basel» • Canton de Thurgovie, office de prévoyance sociale/intégration Correction: Mihrije Kela des étrangères et des étrangers • Ville de Lucerne, fonds social • Ville d’Uster, mairie • Ville de Zurich, service Photo page de couverture: apix, Alex Buschor, Zürich des questions interculturelles • Canton d’Argovie, département de la santé publique • Cantons d’Obwald Illustration, conception: scenografic, Herbert Märki et de Nidwald, service de promotion de la santé et de prévention • Canton d’Appenzell Rhodes-Intérieures, Photos: pro juventute, Messages aux parents/ département de la santé et des affaires sociales scenografic, Lenzburg/apix, Zürich «Notre bébé» a été conçu en collaboration avec l’Association suisse des infirmières Impression: Lenzdruck AG, Niederlenz puéricultrices et le Forum Pédiatrie ambulatoire. Diffusion: Membres du groupe d’experts: Aja Schinzel, infirmière puéricultrice • Ines Tsengas, responsable du projet pro juventute FemmeTische avec les migrantes • Anna Urben, infirmière puéricultrice • Brigitt Ziegler, spécialiste FMH en pédiatrie Bureau de la Suisse romande Place Chauderon 24 Consultation écrite: IAMANEH Suisse (International Association for Maternal and Neonatal Health): Maya 1003 Lausanne Künzler, collaboratrice de projet • Institut Marie Meierhofer pour l’enfance (MMI): Heidi Simoni, psychologue Tél. 021 622 08 10/Fax 021 622 08 11 spécialisée en psychothérapie FSP, directrice de recherche clinique au MMI • Fédération suisse des sages-fem- dep.romand@projuventute.ch mes: Penelope Held, sage-femme • Association des pédiatres zurichois: Thomas Gallmann, spécialiste FMH en pédiatrie, président de l’association • Centre médico-dentaire de l’Université de Zurich: Giorgio Menghini,N° d’article: PUBL-0135 directeur de la station d’épidémiologie orale La brochure «Notre bébé» coûte 2 francs. Elle existe pro juventute dans les langues suivantes (toujours combinées avec La fondation pro juventute s‘engage pour que les enfants et les jeunes vivant en Suisse voient leurs besoinsle français): anglais, albanais, bosniaque/croate/serbe, comblés et leurs droits respectés. Elle intervient en cas d‘urgence, offre des prestations sociales et soutient espagnol, portugais, tamoul, turc. les enfants et les jeunes dans leur développement personnel. pro juventute travaille selon les principes de la Convention de l‘ONU relative aux droits de l‘enfant. Elle fêtera ses 100 ans en 2012. Elle se définit comme une Des versions PDF sont disponibles en plusieurs langues fondation privée, politiquement indépendante et confessionnellement neutre, active dans toute la Suisse.sur le site www.projuventute.ch.Pfirsichblüten-Stiftung
  • Fly UP